Sciatica

Sciatica ni ububabare bumanuka mu kaguru buturutse mu mugongo wo hasi.[1] Ubu bubabare bushobora kumanuka inyuma, inyuma, cyangwa imbere y'ukuguru.[2] Gutangira gukurura akenshi bitunguranye nyuma y’ibikorwa nko guterura ibintu biremereye, nubwo bishobora no gutangira buhoro buhoro.[3] Ububabare bukunze kuvugwa nk'ubusasu.[1] Ubusanzwe, ibimenyetso biba ku ruhande rumwe rw'umubiri gusa.[2] Impamvu zimwe na zimwe zishobora gutera ububabare ku mpande zombi.[2] Kubabara umugongo wo hasi rimwe na rimwe irahari.[2] Intege nke cyangwa ibinya bishobora kubaho mu bice bitandukanye by'ukuguru n'ikirenge byafashwe.[2]
Hafi 90% bya sciatica biterwa no gukomeretsa uruti rw'umugongo ku mizi y'imitsi yo mu ruhu cyangwa mu gice cyo hasi cy'umugongo.[4] Spondylolisthesis, stenosis y'umugongo, indwara ya piriformis, ibibyimba byo mu kibuno, no gutwita ni izindi mpamvu zishobora gutera sciatica.[2] Ikizamini cyo kuzamura amaguru agororotse gikunze gufasha mu gusuzuma indwara.[2] Ikizamini kiba cyaragaragaje ko ari ukuri iyo, iyo ukuguru kuzamuwe mu gihe umuntu aryamye agaramye, ububabare butangira munsi y'ivi.[2] Kenshi na kenshi amashusho y’ubuvuzi ntabwo akenewe.[5] Ariko, amashusho ashobora kuboneka iyo imikorere y'amara cyangwa uruhago igize ikibazo, habayeho gutakaza ibyiyumvo cyangwa intege nke cyane, ibimenyetso bikaba bimaze igihe kirekire, cyangwa hari impungenge z'ikibyimba cyangwa ubwandu.[5] Ibintu bishobora kugaragara nk'ibyo ni indwara zo mu kibuno n'indwara nka shingles hakiri kare (mbere yo kumera ibisebe).[2]
Ubusanzwe ubuvuzi bwa mbere bukoresha imiti igabanya ububabare.[5] Ariko, ibimenyetso by'imiti igabanya ububabare n'imitsi igabanya ububabare birabura.[6] Muri rusange abantu basabwa gukomeza gukora ibikorwa bisanzwe uko bashoboye kose.[2] Akenshi igikenewe kugira ngo sciatica ikemuke ni igihe gusa; ku bantu bagera kuri 90% ibimenyetso birashira mu byumweru bitarenze bitandatu.[5] Niba ububabare bukomeye kandi bugashira ibyumweru birenga bitandatu, kubagwa bishobora kuba amahitamo.[5] Nubwo kubagwa akenshi byihutisha koroshya ububabare, ibyiza byabyo by'igihe kirekire ntibirasobanuka neza.[2] Kubagwa bishobora kuba ngombwa iyo habayeho ingorane, nko kubura imikorere isanzwe y'amara cyangwa uruhago.[5] Uburyo bwinshi bwo kuvura, harimo imiti ya corticosteroids, gabapentin, pregabalin, acupuncture, ubushyuhe cyangwa urubura, hamwe no gukoresha umugongo, bufite ibimenyetso bike cyangwa bike ku ikoreshwa ryabyo.[2][7][8]
Bitewe n'uko byasobanuwe, munsi ya 1% kugeza kuri 40% by'abantu bagira sciatica mu gihe runaka.[4][9] Sciatica ikunze kugaragara cyane hagati y'imyaka 40 na 59, kandi abagabo ni bo bayibasirwa cyane kurusha abagore.[5][2] Iyi ndwara izwi kuva kera.[2] Ikoreshwa rya mbere rizwi ry'ijambo sciatica ryatangiye mu 1451.[10]
Iribariro
[Hindura | hindura inkomoko]- 1 2 "Sciatica". Archived from the original on 7 March 2018. Retrieved 2 July 2015.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Ropper, AH; Zafonte, RD (26 March 2015). "Sciatica". The New England Journal of Medicine. 372 (13): 1240–8. doi:10.1056/NEJMra1410151. PMID 25806916.
- ↑ T.J. Fowler; J.W. Scadding (28 November 2003). Clinical Neurology, 3Ed. CRC. p. 59. ISBN 978-0-340-80798-9. Archived from the original on 28 March 2020. Retrieved 5 November 2017.
- 1 2 Valat, JP; Genevay, S; Marty, M; Rozenberg, S; Koes, B (April 2010). "Sciatica". Best Practice & Research. Clinical Rheumatology. 24 (2): 241–52. doi:10.1016/j.berh.2009.11.005. PMID 20227645.
- 1 2 3 4 5 6 7 Institute for Quality and Efficiency in Health Care (October 9, 2014). "Slipped disk: Overview". Archived from the original on 8 September 2017. Retrieved 2 July 2015.
- ↑ Koes, B W; van Tulder, M W; Peul, W C (2007-06-23). "Diagnosis and treatment of sciatica". BMJ : British Medical Journal. 334 (7607): 1313–1317. doi:10.1136/bmj.39223.428495.BE. ISSN 0959-8138. PMC 1895638. PMID 17585160.
- ↑ Markova, Tsvetio (2007). "Treatment of Acute Sciatica". Am Fam Physician. 75 (1): 99–100. PMID 17225710. Archived from the original on 2016-02-02.
- ↑ Enke O, New HA, New CH, Mathieson S, McLachlan AJ, Latimer J, Maher CG, Lin CC (July 2018). "Anticonvulsants in the treatment of low back pain and lumbar radicular pain: a systematic review and meta-analysis". CMAJ. 190 (26): E786–E793. doi:10.1503/cmaj.171333. PMC 6028270. PMID 29970367.
- ↑ Cook CE, Taylor J, Wright A, Milosavljevic S, Goode A, Whitford M (June 2014). "Risk factors for first time incidence sciatica: a systematic review". Physiother Res Int. 19 (2): 65–78. doi:10.1002/pri.1572. PMID 24327326.
- ↑ Simpson, John (2009). Oxford English dictionary (2nd ed.). Oxford: Oxford University Press. ISBN 978-0199563838.