Jump to content

Operatzione Condor

Dae Wikipedia, s'entziclopedia lìbera.
Custu artìculu est iscritu cun sa grafia Limba Sarda Comuna. Abbàida sas àteras bariedades gràficas:

campidanesu · logudoresu · nugoresu

Mapa de sos istados ammisciados in s'Operatzione Condor

Operatzione Condor (in inglesu: Operation Condor; in ispagnolu: Operación Cóndor; portughesu: Operação Condor) est su nùmene dadu dae is columìngios de is servìtzios segretos istadunidensos, sa CIA e s'amministratzione de sa presidèntzia de Richard Nixon, a una operatzione massìtza de polìtica èstera istadunidensa, chi aiat tentu logu in sos annos'70 de su sèculu XX, in unos cantos istados de su Sud Amèrica, indiritzada a mantènnere sa classe dirigente in càrriga in cussos istados in ue s'influèntzia sotzialista e comunista fiat cunsiderada tropu influente, non prus a reprimire sas opositziones vàrias a is guvernos chi pigaiant parte a s'operatzione.[1] In su 1993 sunt istados desecretados documentos subra de sa cumplitzidade de Richard Nixon,[2] presidente de Istados Unidos, e Henry Kissinger,[3] Secretàriu de Istadu de Istados Unidos de Amèrica, cun Augusto Pinochet.[4]

Is protzeduras pro pònnere in atu custos pranos fiant istados de cada borta diversos, però totus aiant tentu in comunu su recursu sistemàticu a sa tortura e a sa bochidura de is oposidores polìticos[5]. Fatu·fatu ambasciadores, polìticos o dissidentes amparados in s'èsteru fiant assassinados fintzas foras de is làcanas de s'Amèrica Latina. Intre is natziones interessadas s'arremonant Cile, Argentina, Bolìvia, Brasile[6], Perù[7][8][9] Paraguay e Uruguay.

  1. ↑ Shock Doctrine, in nytimes.com.
  2. ↑ Nixon Alerted in Advance to Date of Coup, Retired CIA Operative Writes in Foreign Affairs, in nsarchive2.gwu.edu.
  3. ↑ DECLASSIFIED KISSINGER TRANSCRIPTS REVEAL STRONG SUPPORT FOR PINOCHET FOLLOWING CHILEAN COUP, in nsarchive2.gwu.edu.
  4. ↑ Nixon e Kissinger aiutarono Pinochet Con Allende il Cile è un problema, in ricerca.repubblica.it.
  5. ↑ 'exportation de la torture, in humanite.fr.
  6. ↑ Brazil looks into Operation Condor, in news.bbc.co.uk.
  7. ↑ SOUTHERN CONE RENDITION PROGRAM: PERU'S PARTICIPATION, in nsarchive2.gwu.edu.
  8. ↑ The Condor Years How Pinochet and His Allies Brought Terrorism to Three Continents, in thenewpress.com. URL consultadu su 15 trìulas 2021 (archiviadu dae s'url originale su 15 trìulas 2021).
  9. ↑ Peru: Socio de Condor, in johndinges.com.