1345.

1345.. po kalendarima
Gregorijanski	1345.. (MCCCXLV)
Ab urbe condita	2098.
Islamski	745–746.
Iranski	723–724.
Hebrejski	5105–5106.
Bizantski	6853–6854.
Koptski	1061–1062.
	Hindu kalendari
• Vikram Samvat	1400–1401.
• Shaka Samvat	1267–1268.
• Kali Yuga	4446–4447.
	Kineski
• Kontinualno	3981–3982.
• 60 godina	Yin Drvo P(ij)etao; (od kineske Ng.)
Holocenski kalendar	11345.
	p • r • u
	Podrobnije: Kalendarska era

< | 13. vijek | 14. vijek | 15. vijek | >
< | 1310-e | 1320-e | 1330-e | 1340-e | 1350-e | 1360-e | 1370-e | >
<< | < | 1341. | 1342. | 1343. | 1344. | 1345.. | 1346. | 1347. | 1348. | 1349. | > | >>

Godina 1345 (MCCCXLV) bila je redovna godina koja počinje u subotu u julijanskom kalendaru (1. januar/siječnja).

Događaji

Januar/Siječanj – Mart/Ožujak

početkom godine - Kralj Ludovik I. Veliki se sprema za rat u Hrvatskoj (Dalmaciji), pošto je udova Vladislava Nelipčić odrekla sporazum o predaji gradova. Tamo mu je vjeran jedino Budislav Ugrinić.^[1]
14. 1. - Vojislav Vojinović se prvi put pominje kao oblasni gospodar.
17. 1. - Smirnski križarski pohod: vođe su ubijene u turskom napadu tokom mise u bivšoj katedrali.
zima - Jurjevski noćni ustanak: križari se vraćaju na estonski otok Saaremaa, urođenici uskoro traže mir. Danci ove godine prodaju Narvu Livonskom redu, a dogodine i celo Estonsko vojvodstvo.
2. 2. - Lackfi András, grof Sekelja, naneo je poraz Zlatnoj hordi iza Karpata. Ugarsko kraljevstvo će narednih godina podizati tvrđave istočno od Karpata, zemlja će biti data vojvodi Dragošu, → Osnivanje Moldavije.
mart - Jupiter, Saturn i Mars su bili u konjunkcijama, što će biti protumačeno kao najava kuge. Takođe je i Mesec bio pomračen.^[2]
16. 3. - "Čudo hostije" u Amsterdamu, koje će u narednim stolećima biti obeležavano "Tihim hodom" (Stille Omgang).

April/Travanj – Jun/Lipanj

22. 4. - Gvelfi i Gibelini: Bitka kod Gamenaria blizu Torina je odlučujuća pobeda lombardskih gibelina nad gvelfskim napuljskim Anžujcima.
11. 6. - Građanski rat u Vizantiji: Aleksije Apokavk linčevan tokom obilaska zatvora - početak kraja za namesničku stranu u građanskom ratu. Kantakuzen namerava krenuti prema Carigradu, ali Umur beg se vraća u Malu Aziju.^[3]
- Guverner Soluna Jovan Apokavk će pokušati da preda grad Kantakuzenu, ali Ziloti i gradska rulja su ga ubili, kao i stotinak aristokrata.
lipanj, druga polovica - Pred Kninom su slavonski ban Nikola Banić i bosanski Stjepan Kotromanić; 23-ćeg su sklopili ugovor sa Vladislavom da će ona vratiti kraljeve gradove, ako se sinu Ivanu garantira djedovina.^[4]
jun - Engleski kralj Edward III prekida primirje u Ratu za bretonsko nasleđe, snage na čelu sa erlom od Northamptona i Jeanom Montfortom, pretendentom, su se iskrcale u oblasti.
jun? - Dušan nastavlja rat s ciljem osvajanja Sera, prethodno zauzima neke tvrđave u dolini Strume.^[5]

Jul/Srpanj – Septembar/Rujan

7. 6. ili 7. 7. - Bitka kod Periteoriona u zapadnoj Trakiji: Vojvoda Momčilo je poginuo u borbi sa Kantakuzenovim i Umur-begovim ratnicima, ulazi u narodnu pesmu.
13. 7. - Kralj Ludovik je stigao do Bihaća, na potok Klokot, pridružuju mu se banovi. Ovde će doći i Vladislava, potvrđen je sporazum iz lipnja, kralj će u studenom izdati povelju Ivanu Nelipiću. Kralju su se poklonili i Kurjakovići (pošto je zatočio Grgura Kurjakovića), tako da je ovladao gorskom Hrvatskom.
jul? - Vilim II od Hainauta, također grof Hollanda i Zeelanda, zauzeo je nakon opsade Utrecht, čiji je biskup pokušavao povratiti nezavisnost.
17, 24. 7. - Ubijen je lider Flandrije Jacob van Artevelde.
ljeto - Andrija, vojvoda kalabrijski saznao da će mu stići dozvola za napuljsko krunisanje - počinje pretiti onima koji su se loše odnosili prema njemu.^[6]
4. 8. - Mlečani odlučili napasti Zadar, zbog planova da se vrati pod kraljevu vlast i pohvataju Mlečane.^[7]
9. 8. - Stogodišnji rat: Henry od Grosmonta je stigao u Bordo, provodi uspješnu gaskonjsku kampanju ove godine; 26-tog poražava francusku vojsku kod Bergeraca.
10. 8. - Kralj se vraća u Ugarsku, ban Nikola ostao u Kninu sa posadom - Nikola se sada naziva banom Slavonije i Hrvatske.^[8]

13. 8. - Mletačka opsada Zadra: - galije Petra Canalea potapaju brodove i ljude u luci, iako su juče upućeni poslanici u Veneciju. Uhapsio je zadarske plemiće na Pagu i priključio otok Veneciji.
30. 8. - Zadrani su zatvorili ulaz u luku lancem sa balvanima. Canale napada zadarske otoke i sela, uzima 200.000 grla stoke. Marco Giustiniani sa kopnenom vojskom hara kotar, u grad je dobeglo 28.000 ljudi.

18. 9. - Ubijen je Andrija, vojvoda kalabrijski, muž napuljske kraljice Ivane I, brat ugarsko-hrvatskog kralja Ljudevita. Ovaj uskoro odlazi u Beč, sklapa savez protiv Napulja sa carem Ludwigom IV i austrijskim vojvodom Albrechtom.^[9]
24. 9. - Mljetski benediktinci su oslobodili otočane od svih kontribucija i službi prema opatiji, uz godišnji prihod od 300 perpera i jedne kokoši po obitelji. Otok je dobio i statut (ali jača dubrovački utjecaj, koji je zavladao 1410).

25. 9. - Kralj Dušan je osvojio Ser, kao i ostatak jugoistočne Makedonije, do klanaca istočno od Hristopolisa/Kavale.
- Pretpostavlja se da je nedugo zatim za ovdašnjeg mitropolita postavlje Srbin Jakov.
26. 9. - Frizo-holandski rat, Bitka kod Warnsa: Vilim II od Hainauta poginuo je u borbi sa Frizima (čiji nacionalisti i danas obeležavaju ovaj događaj). Nasleđuje ga sestra Margareta, supruga cara Ludwiga IV, tako da Hainaut, Holland i Zeeland postaju carski posjedi.
26. 9. - Jean de Montfort umire od bolesti, njegov mali sin Jean IV nasleđuje borbu za vojvodstvo u Bretanji, što će biti izvojevano 1364.

Oktobar/Listopad – Decembar/Prosinac

21. 10. - Stogodišnji rat, Bitka kod Auberochea: anglo-gaskonjske snage su potugle znatno brojnije Francuze na severu Akvitanije. Engleski prestiž je znatno uvećan.
11. 11. - Kralj daje Ivanu Nelipiću grad Sinj, castrum Zyn - prvi pomen grada.
studeni - Slavonski i bosanski ban su dolazili u blizinu Zadra, ali su procenili da su slabiji od Mlečana, sa kojima sklapaju ugovor da ne napadaju kraljevu zemlju. Mletački saveznik Mladen III Šubić je u ovo vreme zauzeo i spalio Vranu.^[10]
novembar - Sveta gora priznaje Dušana,^[11] koji je izdao opštu hrisovulju svim monaškim obiteljima s potvrdom poseda i privilegija. U Dušanovim potpisima se od ove jeseni pominje i Romanija, tj. osvojene vizantijske oblasti.
novembar - Iz Venecije krenuo drugi križarski pohod na Smirnu, na čelu je Humbert II de Viennois.
prosinac - Mlečani zauzeli tvrđicu Kuzme i Damjana na Pašmanu.
25. 12.? - Dušan se proglašava za cara u Seru (krunisanje u aprilu u Skoplju), Uroš je mladi kralj.

Kroz godinu

Hrvatski se tekstovi počinju pisati i latinicom, uz glagoljicu i ćirilicu: Red i zakon sestara dominikanki - Red i zachon od primglenia na dil dobroga cignenia sestar nasich reda suetoga odza nasega dominicha sestara dominikanki sv. Dimitrija u Zadru.
Litavskog velikog vojvodu Jaunutisa su zbacila njegova braća Algirdas (vl. 1345-77) i Kęstutis (vl. 1381-82)
Prvi put je pomenuta Manama na Bahreinu.

1338-45 - Crkva manastira Sopoćani dobila zvonik i spoljnu pripratu (eksonarteks).
c. Živopisana je crkva sv. Dimitrija u Pećkoj patrijaršiji.
Đenovski admiral Paganino Doria opustošio mletački Dvigrad u Istri.
Petrarka je u Veroni otkrio Ciceronova pisma Atiku.
c. Orhan je osmanskoj državi priključio begluk Karasi (pominju se i druge godine), odn. njegov veći deo nakon sukoba rođaka Dursun-bega, koji je tražio Orhanovu pomoć, i Adžlan-bega. Ovo je prvi turkomanski begluk koji je priključen Osmanlijama, koji time izlaze na Dardanelski moreuz.
Kan Zlatne Horde Džani-beg obnavlja opsadu đenovske Kaffe (dan. Feodosija na Krimu) - traje do 1347, veruje se da je to početna tačka kuge u Evropi. Kuga je ove godine možda stigla do glavnog grada Horde, Novog Saraja na Volgi, tj. pod godinom 6854. vizantijske ere (sept. 1345 - avg. 1346) pominje se veliko umiranje u Saraju, od Volge do Dona i na Krimu.
Ibn Batutina putovanja: u Sylhetu u dan. Bangladešu se sreo sa sufistom Šah Džalalom; zatim putuje u sultanat Samudera Pasai u dan. Acehu na Sumatri; pa na Javu, središte carstva Majapahit; sreće se sa princezom Urdujom, u zemlji Tawalisi neizvesne lokacije na jugoistoku Azije. Konačno stiže u Quanzhou u Kini.

Rođenja

Glavni članak: :Kategorija:Rođeni 1345.

Karlo II. Drački, kralj Napulja, ugarsko-hrvatski kralj († 1386)
31. 10. - Fernando I Lijepi, kralj Portugala († 1383)
c. Vuk Branković, srpski velmoža († 1397)

Smrti

Glavni članak: :Kategorija:Umrli 1345.

Reference

↑ Klaić, 83
↑ The "Black Death Scapegoat" Conjunction of 1345. astrosociety.org September 3, 2020
↑ Istorija s.n. I, 523
↑ Klaić, 84
↑ Istorija s.n. I, 522
↑ Klaić, 96
↑ Klaić, 86
↑ Klaić, 85
↑ Klaić, 97
↑ Klaić, 88
↑ Sveta loza Stefana Nemanje 4. rastko.rs

Literatura

Svezak drugi: dio prvi. Treće doba: Vladanje kraljeva iz raznih porodica (1301-1526). Prva knjiga: Anžuvinci i Sigismund do gubitka Dalmacije (1301-1409), Vjekoslav Klaić (archive.org)
Istorija srpskog naroda, Prva knjiga, Od najstarijih vremena do Maričke bitke (1371), SKZ Beograd 1981 (I)

[1] Klaić, 83

[2] The "Black Death Scapegoat" Conjunction of 1345. astrosociety.org September 3, 2020

[3] Istorija s.n. I, 523

[4] Klaić, 84

[5] Istorija s.n. I, 522

[6] Klaić, 96

[7] Klaić, 86

[8] Klaić, 85

[9] Klaić, 97

[10] Klaić, 88

[11] Sveta loza Stefana Nemanje 4. rastko.rs

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]