Buchi Emecheta

Buchi Emecheta (Florence Onyebuchi Emecheta; 21 Julai 1944 – 25 Januari 2017) alikuwa mwandishi kutoka Nigeria aliyefanya kazi nyingi zikiwemo riwaya, tamthilia, wasifu na vitabu vya watoto.^[1] Alijulikana zaidi kwa riwaya yake ya mwaka 1974, Second Class Citizen. Kazi zake nyingine muhimu ni pamoja na The Bride Price (1976), The Slave Girl (1977), na The Joys of Motherhood (1979). Ameelezewa kama mmoja wa waandishi wanawake weusi wa kwanza waliopata mafanikio makubwa wakiwa wanaishi Uingereza baada ya mwaka 1948.^[2]

Alizaliwa mjini Lagos, Nigeria, na kazi zake nyingi zilichochewa na uzoefu wake binafsi wa utotoni. Katika maandishi yake alijadili masuala kama utumwa wa watoto, uzazi, uhuru wa mwanamke na nafasi ya elimu katika kumkomboa mwanamke.^[3] Kazi zake pia zilichunguza mvutano kati ya utamaduni wa jadi na maisha ya kisasa.

Emecheta alizaliwa tarehe 21 Julai 1944 katika mji wa Lagos, wakati huo ukiwa sehemu ya Koloni la Nigeria. Alitokea katika familia ya kabila la Igbo. Baba yake alikuwa mfanyakazi wa reli, huku mama yake akiwa na historia ya utumwa katika familia.^[4]

Alipokuwa na umri wa miaka tisa, baba yake alifariki dunia. Baadaye alipata ufadhili wa masomo katika shule ya wasichana ya misheni, ambapo alisoma hadi alipofikisha miaka 16. Wakati wa ujana wake, alipoteza pia mama yake, jambo lililomfanya kuwa yatima mapema maishani.

Mwaka 1960 aliolewa na Sylvester Onwordi, na baadaye walihamia London, Uingereza. Ndani ya miaka michache, alipata watoto watano. Ndoa yake ilikuwa na changamoto nyingi, ikiwa ni pamoja na migogoro na ukatili wa mara kwa mara, hali iliyomfanya hatimaye kuachana na mumewe.^[1]

Akiwa mama mlezi pekee, aliendelea na masomo yake na kupata shahada ya sosholojia kutoka Chuo Kikuu cha London mwaka 1972. Baadaye alipata shahada ya uzamivu (PhD) mwaka 1991.

Emecheta alianza kuandika kwa kurekodi uzoefu wake wa maisha kama mwanamke mweusi nchini Uingereza. Baadhi ya maandishi yake yalichapishwa katika jarida la New Statesman, na baadaye yakakusanywa katika kitabu chake cha kwanza, In the Ditch (1972).^[1]

Riwaya yake Second Class Citizen (1974) ilimletea umaarufu mkubwa, ikielezea maisha ya mwanamke anayepambana na ubaguzi wa kijinsia na ubaguzi wa rangi. Mada kuu katika kazi zake zilikuwa ni usawa wa kijinsia, heshima ya mwanamke na mapambano ya kujitambua.

Baadhi ya kazi zake nyingine ni:

• The Bride Price (1976)
• The Slave Girl (1977)
• The Joys of Motherhood (1979)
• Destination Biafra (1982)
• The New Tribe (2000)

Kazi zake nyingi zilichambua ubaguzi wa kijinsia na wa rangi, zikichochewa na uzoefu wake binafsi kama mwanamke mweusi aliyeishi Uingereza.^[3]

Emecheta alipata kiharusi mwaka 2010, na afya yake ilidhoofika katika miaka yake ya mwisho. Alifariki dunia tarehe 25 Januari 2017 mjini London akiwa na umri wa miaka 72.^[5]

Baada ya kifo chake, alitambuliwa kama mmoja wa waandishi muhimu wa fasihi ya Kiafrika na diasporani. Mwaka 2005 alitunukiwa cheo cha Order of the British Empire kwa mchango wake katika fasihi.^[1]

Mwaka 2018, aliorodheshwa miongoni mwa wanawake 100 waliobadili dunia na jarida la BBC History Magazine. Pia aliheshimiwa kupitia miradi mbalimbali ya kielimu na fasihi iliyoanzishwa kwa jina lake.