Dublin
Dublin | |||
|---|---|---|---|
Kabiserang lungsod ng | |||
| |||
| Palayaw: The Fair City | |||
| Bansag: Padron:Force singular Obedientia Civium Urbis Felicitas "The obedience of the citizens produces a happy city"[1][2] Alternatively translated as "An obedient citizenry produces a happy city"[3] | |||
| Kamalian ng Lua na sa Module:Location_map na nasa linyang 526: Unable to find the specified location map definition: "Module:Location map/data/Ireland" does not exist. | |||
| Mga koordinado: 53°21′00″N 06°15′37″W / 53.35000°N 6.26028°W | |||
| Country | Ireland | ||
| Province | Leinster | ||
| Region | Eastern and Midland | ||
| County | Dublin | ||
| Founded | Unknown[4] | ||
| Pamahalaan | |||
| • Local authority | Dublin City Council | ||
| • Headquarters | Dublin City Hall | ||
| • Lord Mayor | Ray McAdam (Fine Gael) | ||
| • Dáil constituencies | |||
| • EP constituency | Dublin | ||
| Lawak | |||
| • Kabiserang lungsod ng | 117.8 km2 (45.5 milya kuwadrado) | ||
| • Urban | 345 km2 (133 milya kuwadrado) | ||
| Populasyon (2022) | |||
| • Kabiserang lungsod ng | 592,713[7] | ||
| • Kapal | 5,032/km2 (13,030/milya kuwadrado) | ||
| • Urban (2024) | 1,534,900[8] | ||
| • Densidad sa urban | 4,449/km2 (11,520/milya kuwadrado) | ||
| • Ethnicity[a] (2022 census)[9] | Ethnic groups
| ||
| Mga tawag sa tagalugar | Dubliner, Dub | ||
| GDP (Nominal, 2023) | |||
| • Urban | €248.323 billion | ||
| • Per capita | €165,405 | ||
| Sona ng oras | UTC+00:00 (GMT) | ||
| • Tag-init (DST) | UTC+01:00 (IST) | ||
| Eircode | D01 to D18, D20, D22, D24 & D6W | ||
| Kodigo ng lugar | 01 (+3531) | ||
| Kodigo ng ISO 3166 | IE-D | ||
| Websayt | Opisyal na website | ||
Ang Dublin ay ang kabisera at pinakamalaking lungsod ng Irlanda.
Matatagpuan sa isang look sa silangang baybayin, sa bunganga ng Ilog Liffey, ito ay nasa loob ng lalawigan ng Leinster. Ang hangganan nito sa timog ay ang mga Bulubunduking Dublin, isang bahagi ng Bulubunduking Wicklow. Mayroon itong urbanong populasyon na 1,173,179,[11] habang ang populasyon ng Rehiyon ng Dublin (dating Kondado ng Dublin) ay 1,347,359 noong 2016.[12] Ang populasyon ng Kalakhang Lugar ng Dublin ay 1,904,806 noong senso ng 2016.[13]
Mayroon pagtatalong pang-arkeolohiya tungkol sa tumpak na pagkakatatag ng Dublin kung ito ba ay itinatag ng mga Gael sa o bago noong ika-7 dantaon AD.[14] Kalaunang lumawak bilang isang panirahang Viking, ang Kaharian ng Dublin, naging prinsipal na panirahan ang lungsod ng Irlanda pagkatapos ng pananakop ng Norman.[14] Mabilis na lumawak ang lungsod mula ika-17 dantaon at saglit itong naging ikalawang pinakamalaking lungsod sa Imperyong Britanya pagkatapos ng Mga Gawa ng Unyon noong 1800. Pagkatapos ng paghahati ng Irlanda noong 1922, naging kabisera ang Dublin ng Malayang Estado ng Irlandes, na pinalitan sa kalaunan bilang Irlanda.
Ang Dublin ay isang makasaysayan at kontemporaryo sentro para sa edukasyon, sining, administrasyon at industriya. Noong 2018. natala ang lungsod sa Globalization and World Cities Research Network (GaWC) bilang isang pandaigdigang lungsod, na may ranggo na "Alpha −", na nilalagay ito sa pinakamataas na tatlumpu't mga lungsod sa daigdig.[15][16]
Mga sanggunian
[baguhin | baguhin ang wikitext]- ↑ "Dublin City Council, Dublin City Coat of Arms". Dublincity.ie. Inarkibo mula sa orihinal noong 7 January 2019. Nakuha noong 29 August 2015.
- ↑ Tranum, Sam (2025-07-01). "A new city motto for Dublin? You voted and the results are in". Dublin InQuirer (sa wikang Ingles). Nakuha noong 2025-07-03.
- ↑ "An Obedient Citizenry Produces a Happy City – Human Experience". Office of Public Works. Inarkibo mula sa orihinal noong 10 May 2019. Nakuha noong 10 May 2019.
- ↑ "8 January 1986: 'Bogus' selection of date to mark Dublin's millennium". The Irish Times. Inarkibo mula sa orihinal noong 24 June 2021. Nakuha noong 16 June 2021.
- ↑ "Dublin City Profile" (PDF). Maynooth University. Dublin City Development Board. 1 January 2002. Inarkibo (PDF) mula sa orihinal noong 4 November 2019. Nakuha noong 6 November 2020.
- ↑ "Census of Population 2011". Population Density and Area Size by Towns by Size, Census Year and Statistic. Central Statistics Office. April 2012. Inarkibo mula sa orihinal noong 7 January 2019. Nakuha noong 30 March 2014.
- ↑ Maling banggit (Hindi tamang
<ref>tag; walang binigay na teksto para sa refs na may pangalang2022mapdcc); $2 - ↑ "Population and Migration Estimates, April 2024". CSO. 2024-08-27. Inarkibo mula sa orihinal noong 20 November 2024. Nakuha noong 2024-12-04.
- ↑ "SAP2022T2T2CTY - Usually Resident Population by Ethnic or Cultural Background". CSO. Nakuha noong 25 November 2023.
- ↑ "GVA by Region County Incomes and Regional GDP 2022 - 2023 - Central Statistics Office". www.ec.europa.eu. 5 February 2025.
- ↑ "Census of Population 2016" (PDF). Profile 1 – Geographical distribution (sa wikang Ingles). Central Statistics Office. 6 April 2017. p. 15. Nakuha noong 6 Abril 2017.
Table 2.2 Population of urban areas, 2011 and 2016 [..] 2016 [..] Dublin city & suburbs [..] 1,173,179
- ↑ "Sapmap Area – NUTS III – Dublin Region". Census 2016 (sa wikang Ingles). Central Statistics Office. 2016. Inarkibo mula sa orihinal noong 16 Enero 2018. Nakuha noong 16 Enero 2018.
- ↑ "Population Distribution – CSO – Central Statistics Office" (sa wikang Ingles). Nakuha noong 4 Pebrero 2018.
- 1 2 Dickson, David (2014). Dublin The Making of a Capital City (sa wikang Ingles). Profile Books Ltd. pp. x. ISBN 978-0-674-74444-8.
- ↑ "Global Financial Centres Index 8" (PDF) (sa wikang Ingles). Inarkibo mula sa orihinal (PDF) noong 11 Oktubre 2010. Nakuha noong 30 Disyembre 2010.
- ↑ "The World According to GaWC 2018" (sa wikang Ingles). Globalization and World Cities Research Network: Loughborough University. 13 Nobyembre 2018. Inarkibo mula sa orihinal noong 2017-05-03. Nakuha noong 23 Nobyembre 2018.
- ↑ Ethnicity within the Dublin City Council local authority
<ref> tag na ang grupong "lower-alpha", pero walang nakitang <references group="lower-alpha"/> tag para rito); $2