İçeriğe atla

Dini testi

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Matematikte Dini ve Dini-Lipschitz testleri, bir fonksiyonun Fourier serisinin bir noktada yakınsadığını kanıtlamak için kullanılabilen oldukça kesin testlerdir. Bu testler, Ulisse Dini ve Rudolf Lipschitz'in arkasından isimlendirilmiştir.[1]

f, [0,2π] üzerinde bir fonksiyon, t bir nokta ve δ, bir pozitif sayı olsun. t 'deki yerel süreklilik modülüsü

ωf(δ;t)=max|ε|≤δ|f(t)−f(t+ε)|

ile tanımlanır. f burada periyodik bir fonksiyondur; yani t = 0 ise ve ε negatifse, o zaman şöyle tanımlarız: f(ε) = f(2π + ε).

Global sürekliklilik modülüsü (veya basitçe süreklilik modülüsü) ise

ωf(δ)=maxtωf(δ;t)

ile tanımlanır. Bu tanımlarla esas sonuçları ifade edebiliriz.

Teeorem (Dini testi): Bir f fonksiyonu bir t noktasında

∫0π1δωf(δ;t)dδ<∞

eşitsizliğini sağlasın. O zaman, f 'nin Fourier serisi t 'de f(t) 'ye yakınsar.

Örneğin, teorem ωf=log−2(δ−1) iken tutar ama log−1(δ−1) iken tutmaz.

Teorem (Dini-Lipschitz testi): Bir f fonksiyonu

ωf(δ)=o(log⁡1δ)−1

ifadesini sağlasın. O zaman, f 'nin Fourier serisi düzgün bir şekilde f 'ye yakınsar.

Özelde, Hölder sınıfında yer alan herhangi bir fonksiyon Dini-Lipschitz testini sağlar.

Her iki test de kendi türlerinin en iyisidir. Dini-Lipschitz testi için, süreklilik modülüsü testini o yerine O ile sağlayan bir f fonksiyonu inşa etmek mümkündür; yani

ωf(δ)=O(log⁡1δ)−1

olacak ve f 'nin serisi ıraksayacak şekilde. Dini testi, kesinlik ifadesi ise biraz daha uzundur. Şunu ifade eder:

∫0π1δΩ(δ)dδ=∞

olan herhangi bir Ω fonksiyonu için bir f fonksiyonu vardır öyle ki

ωf(δ;0)<Ω(δ)

ve f 'nin Fourier serisi 0'da ıraksar.

Ayrıca bakınız

[değiştir | kaynağı değiştir]