Ptilinopus
| Ptilinopus | |||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 Pembe tepeli meyve kumrusu Ptilinopus regina | |||||||||||||||
Biyolojik sınıflandırma  | |||||||||||||||
| |||||||||||||||
| Tip tür | |||||||||||||||
| Ptilinopus regina Swainson, 1825 | |||||||||||||||
| Türler | |||||||||||||||
| 47 tür Metne bakınız | |||||||||||||||
| Sinonimler | |||||||||||||||
Liste Chrysoena Jotreron Bonaparte, 1854 Iotreron Gould, 1856 | |||||||||||||||
Ptilinopus, Güvercingiller (Columbidae) familyasında bir kuş cinsi.[1] Bu cins içinde yer alan renkli ve meyvecil kumrular Güneydoğu Asya ile Okyanusya'da ormanlar ve ağaçlıklı bölgelerde yaşarlar. Yaklaşık 50 kadar tür barındırıan geniş bir cinstir. Bazı türlerinin nesli tehlikede iken bazı türlerinin soyu tükenmiştir. Cins içinde önceden yer alan iki tür Megaloprepia cinsine, dokuz tür de Ramphiculus cinsine aktarılmıştır.
Taksonomi
[değiştir | kaynağı değiştir]Ptilinopus cinsi İngiliz doğa bilimci William Swainson tarafından tip türü pembe tepeli meyve kumrusu (Ptilinopus regina) olarak 1825'te tanımlandı.[2][3] Cins adı Grekçe "yumuşak tüy" anlamına gelen πτίλον ile "ayak" anlamına gelen πούς kelimelerinin birleşiminden oluşur.[4]
Cins içinde yer alan türler coğrafi dağılımlarına ve bazı ortak özelliklerine göre gruplanabilir. Sunda Adaları ve Avustralya'nın kuzeyindeki pembe başlı meyve kumrusu ile kuşaklı meyve kumrusu diğer türlere görece daha uzun kuyrukları vardır ve kafa, boyun ile göğüs tüylerinin belirgin renkleri ile karınlarındaki kara kuşakla dikkati çeker. diğer bir gruplama ibikli meyve kumrusu, topuz gagalı meyve kumrusu gibi Yeni Gine'ye, Maluku Adaları'na ve Bismarck Adaları'na endemik türler için yapılabilir. Bu grup içindeki kuşların kafa ve omuzlarındaki gri renk ile büyük gaga dipleri belirgin özellikleridir. Yine aynı grup, diğerlerinden farklı olarak eşeysel dimorfizm göstermezler, yani erkek ile dişi birbirine benzer. Bazen yalnızca kendilerinin bulunduğu Chrysoena cinsi içinde sınıflandırılan, Fiji'ye endemik turuncu meyve kumrusu, altın rengi meyve kumrusu ile kadife meyve kumrusunun ortak özellikleri küçük boyutları, erkeklerin sarı ya da turuncu renkleri ile kıl benzeri gövde tüyleridir. Bu grup aynı zamanda güvercin benzeri sesleriyle de bilinir.[5] Pasifik adalarında yaşayan türler ise genellikle kızıl tepe ya da kafa tüylerine sahip yeşil renkleriyle, göğüs tüylerinin farklı deseni ile bilinirler.[6]
2010 yılında yayımlanan bir moleküler fiojenetik araştırma Ptilinopus cinsinin mavi gücercinleri içeren Alectroenas ile Drepanoptila cinsleriyle parafiletik olduğunu ortaya çıkardı.[7] Bu sonuç, Alice Cibois ve meslektaşlarının 2014'te yayımladıkları meyve kumruları üzerine daha kapsamlı bir araştırma ile doğrulandı.[8] Morfolojik olarak farklı olan mavi güvercinleri de katarak Ptilinopus cinsini genişletmek yerine, cins içindeki iki tür yeniden kullanıma açılan Megaloprepia cinsine, dokuz tür ise yeniden kullanıma açılan Ramphiculus cinsine aktarıldı.[9] Bu değişiklikler sonrası bile genetik kanıtlar Ptilinopus cinsinin hâlâ parafiletik olduğunu göstermektedir. Cibois ve meslektaşları Chrysoena cinsini de yeniden kullanıma açmayı önerse de analizlerindeki istatistiki destek bu önerinin genel olarak kabul etmesini sağlayacak kadar kuvvetli bulunmadı.[8][9]
Türler
[değiştir | kaynağı değiştir]Cins içinde 47 tür sınıflandırılır:[9]
.jpg)
.jpg)
.jpg)
_Rock_Islands.jpg)
.jpg)
.jpg)
.JPG)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
_(cropped).jpg)
_male_Taveuni.jpg)
.jpg)
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ↑ Gill, Frank; Donsker, David; Rasmussen, Pamela (Eds) (30 Nisan 2005). "Pigeons". IOC World Bird List (v15.2). International Ornithologists' Union. 6 Mayıs 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Mayıs 2026.
- ↑ Swainson, William (1825). "On the characters and natural affinities of several new birds from Australasia; including some observations on the Columbidae". Zoological Journal. Cilt 1. ss. 463-484 [473-474].
- ↑ Peters, James Lee, (Ed.) (1937). Check-list of Birds of the World. 3. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press. s. 28. 26 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Mayıs 2026.
- ↑ Jobling, James A. (2010). The Helm Dictionary of Scientific Bird Names. Londra: Christopher Helm. s. 322. ISBN 978-1-4081-2501-4.
- ↑ Gibbs, David; Barnes, Eustace; Cox, John (2001). Pigeons and Doves: A Guide to the Pigeons and Doves of the World. Yale University Press. ss. 120-144, 457-521. ISBN 0-300-07886-2.
- ↑ Pratt, H. Douglas (1987). The Birds of Hawaii and the Tropical Pacific. Princeton University Press. ss. 196, 201-202. ISBN 0-691-02399-9.
- ↑ Gibb, G.C.; Penny, D. (2010). "Two aspects along the continuum of pigeon evolution: a South-Pacific radiation and the relationship of pigeons within Neoaves". Molecular Phylogenetics and Evolution. 56 (2). ss. 698-706. doi:10.1016/j.ympev.2010.04.016.
- 1 2 Cibois, A.; Thibault, J.-C.; Bonillo, C.; Filardi, C.E.; Watling, D.; Pasquet, E. (2014). "Phylogeny and biogeography of the fruit doves (Aves: Columbidae)". Molecular Phylogenetics and Evolution. Cilt 70. ss. 442-453. doi:10.1016/j.ympev.2013.08.019.
- 1 2 3 AviList Core Team (2025). "AviList: The Global Avian Checklist, v2025". doi:10.2173/avilist.v2025
. 27 Haziran 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Kasım 2025. - 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 Barış, Yakup Sancar; Boyla, Kerem Ali (2021). "Dünya Kuşlarının Türkçe İsimleri 2. Sürüm 2021 Columbidae". KuşTR.org Kuş Gözlemciliği Sayfası. 14 Ocak 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Mayıs 2026.
