Muhammad Najib

Muhammad Najib
	; Rasmiy portret (taxminan 1954-yil)
1-Misr prezidenti
	Mansab davri; 1953-yil 18-iyundan – 1954-yil 14-noyabrgacha
Hukumat boshligʻi	Oʻzi; Jamol Abdul Nosir
Oʻtmishdoshi	lavozim taʼsis etilgan ; Fuod II (Misr qiroli sifatida)
Vorisi	Jamol Abdul Nosir
30-Misr Bosh vaziri
	Mansab davri; 1954-yil 8-martdan – 1954-yil 18-aprelgacha
Prezident	Oʻzi
Oʻtmishdoshi	Jamol Abdul Nosir
Vorisi	Jamol Abdul Nosir
	Mansab davri; 1952-yil 7-sentyabrdan – 1954-yil 25-fevralgacha
Prezident	Oʻzi (1953-yil 18-iyundan)
Monarx	Fuod II (1953-yil 18-iyungacha)
Oʻtmishdoshi	Ali Mohir
Vorisi	Jamol Abdul Nosir
Urush va dengiz floti vaziri
	Mansab davri; 1952-yil 7-sentyabrdan – 1953-yil 18-iyungacha
Hukumat boshligʻi	Oʻzi
Oʻtmishdoshi	Ali Mohir
Vorisi	Abdul Latif Bagʻdodiy
Shaxsiy maʼlumotlari
Tavalludi	Muhammad Bey Najib Yusuf Qutb al-Qashlon; 19-fevral 1901-yil; Xartum, Anglo-Misr Sudani
Vafoti	28-avgust 1984-yil ; (83 yoshda) ; Qohira, Misr
Oʻlim sababi	Jigar sirrozi
Fuqaroligi	Misr
Siyosiy partiyasi	Harbiy / Ozodlik mitingi
Turmush oʻrtogʻi	Zaynab Ahmad; Oysha Najib (1934–1971, vafot etgan)
Bolalari	4
Mukofotlari	; Respublika ordeni
Imzosi
Mansubligi	Misr sultonligi; Misr Qirolligi; Misr Respublikasi
Qoʻshin turi	Misr armiyasi
Xizmat yillari	1918–19541918–1954
Unvoni	Janobi oliylari; General-mayor

General-mayor Muhammad Bey Najib Yusuf Qutb al-Qashlon (arabcha: محمد بيه نجيب يوسف قطب القشلان‎‎; 1901-yil 19-fevral — 1984-yil 28-avgust), qisqa qilib aytganda Muhammad Najib (arabcha: محمد نجيب‎‎) — misrlik harbiy va inqilobchi. Jamol Abdul Nosir bilan birga 1952-yildagi Ozod zobitlar harakatining ikki asosiy yetakchilaridan biri. Bu harakat Misr va Sudan monarxiyasini agʻdarib, Misr Respublikasi tashkil topishiga olib keladi^[2]^[3]^[4].

Najib hurmatli va unvonli general hisoblanadi. 1948-yilgi arab-isroil urushida yaralangan. Keyinchalik Ozod zobitlar harakatiga yetakchilik qiladi. Bu harakat Misr va Sudanda Britaniya qoʻshinlarining qolishiga, shuningdek Foruq I hukumatining buzgʻunchiligi va layoqatsizligiga qarshi chiqqan millatchi ofitserlardan iborat boʻlgan. 1952-yil iyulida Foruq agʻdarilgach, Najib Inqilobiy qoʻmondonlik kengashiga rahbarlik qiladi, hamda Misr Bosh vaziri boʻladi, soʻngra Misrning birinchi prezidenti etib saylandi. U Sudan mustaqilligiga erishadi (Sudan shu paytgacha Misr va Buyuk Britaniya kondominiumi edi) va barcha Britaniya harbiylarining Misrdan chiqib ketishini taʼminlaydi. Uning prezidentlik davri 1954-yil noyabrida tugaydi. Buning sababi Ozod zobitlarning boshqa aʼzolari, ayniqsa Nosir bilan kelishmovchilik boʻladi. Nosir uni isteʼfoga chiqishga majbur qilib, prezidentlik lavozimini oʻzi egallab oladi^[2]^[5].

Yoshligi va taʼlimi

Muhammad Najib 1901-yil 19-fevralda Anglo-Misr Sudanining Xartum shahrida tugʻilgan. Otasi Yusuf Najib, onasi Zuhra Ahmad Usmon edi^[6]. Zuhra misrlik harbiylar oilasidan chiqqan va Omdurmanda yashagan. Uning otasi bilan akasi shu yerda Misr ofitserlari sifatida xizmat qilgan^[7]. Otasi Yusuf esa Misr qurolli kuchlarining yuqori martabali zobiti boʻlgan. U ham Misrning mashhur harbiylar oilasidan chiqqan edi^[8]. Najib toʻqqiz farzandning eng kattasi boʻlgan.

Najib Xartumdagi Gordon xotira kollejida oʻrta va harbiy taʼlim olib, 1918-yilda bitirgan. 1923-yilda Misr qirollik gvardiyasiga qabul qilingan. 1927-yilda huquqshunoslik litsenziyasini olgan birinchi misrlik harbiy ofitser boʻladi. 1929-yilda siyosiy iqtisod boʻyicha, 1931-yilda esa fuqarolik huquqi boʻyicha ikkinchi diplomini oladi^[9].

Harbiy faoliyati

1931-yil dekabrida Najib kapitan unvonini oladi. 1934-yilda Arişdagi chegara patruliga oʻtadi. U 1936-yilgi Angliya-Misr shartnomasi shartlarini bajargan harbiy qoʻmita aʼzosi edi. 1937-yilda Xartumda Misr qurolli kuchlari uchun gazeta tashkil qiladi. 1938-yil 6-may oyida esa mayor unvoniga koʻtaraldi^[10].

Najib 1942-yilgi Obdin saroyi voqeasidan soʻng norozilik belgisi sifatida isteʼfo arizasini topshiradi. U oʻz tarjimai holida shunday yozgan: britaniyaliklar saroyni qamal qilganda uni toʻsa olmagani uchun qirolga bergan qasamini buzgan, shu sababli isteʼfo bergan. Shunga qaramay, Obdin saroyi amaldorlari uning harakatlari uchun minnatdorchilik bildirib, isteʼfosini qabul qilmaganlar^[11].

Najib harbiy hizmat zinapoyasidan koʻtarilib boradi. 1944-yilda podpolkovnik unvonini olgandan soʻng, Sinay yarimorolining hududiy hokimi etib tayinlanadi. 1947-yilda Sinayning mexanizatsiyalashgan piyoda qoʻshinlariga rahbarlik qiladi, 1948-yilda boʻlsa brigada generali unvonini oladi^[10].

Najib 1948-yilgi arab-isroil urushida mohirlik bilan jang qiladi va yetti marta yaralanadi. Xizmatlari uchun Fuodning birinchi harbiy yulduzi bilan taqdirlanadi va Bey unvonini oladi. Keyinchalik Misr harbiy akademiyasi boshligʻi etib tayinlanadi^[10].

Manbalar

↑ „ذاكرة مصر المعاصرة – السيرة الذاتية“. Modern Egypt. Qaraldi: 2012-yil 22-dekabr.
1 2 Chin, John J.; Wright, Joseph; Carter, David B.. Historical Dictionary of Modern Coups D'état (en). Rowman & Littlefield, 2022 — 790-bet. ISBN 978-1-5381-2068-2.
↑ Fowler, Glenn. „Mohammed Naguib, First President of Egypt, Dies“ (en-US). The New York Times (1984-yil 29-avgust). 2014-yil 7-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 22-iyun.
↑ „Mohamed Naguib ( 1901–1984 )“ (2015-yil 17-dekabr). 2025-yil 13-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2026-yil 21-oktyabr.
↑ الأوراق السرية لمحمد نجيب صـــ5
↑ "Muhammad Naguib". Encyclopedia Britannica. 24 August 2024. http://www.britannica.com/EBchecked/topic/401705/Muhammad-Naguib.
↑ منصور, كتب أحمد „هل كان محمد نجيب أول رئيس لمصر سودانيا؟ ومتى ولد؟.. أمور محيرة فى حياته“ (ar). اليوم السابع (2020-yil 19-fevral). Qaraldi: 2026-yil 21-may.
↑ "Life and Career of General Mohamed Naguib". Proche-Orient: Near East Monthly Review 1–2 (3): 3. 1952.
↑ كنت رئيسا لمصر صــ195 و270
1 2 3 الأوراق السرية لمحمد نجيب صـــ11
↑ كنت رئيسا لمصر صـــ61

Havolalar

Prezidentlik tarjimai holi

Siyosiy idoralar
Oldingisi Fuod II lavozimi: Misr va Sudan qiroli	Misr davlat rahbari 1953–1954	Keyingisi Jamol Abdul Nosir
Yangi daraja Respublika eʼlon qilinadi	Misr Prezidenti 1953–1954
Oldingisi Ali Mohir	Misr Bosh vaziri 1952–1954

[1] „ذاكرة مصر المعاصرة – السيرة الذاتية“. Modern Egypt. Qaraldi: 2012-yil 22-dekabr.

[:1-2] 1 2 Chin, John J.; Wright, Joseph; Carter, David B.. Historical Dictionary of Modern Coups D'état (en). Rowman & Littlefield, 2022 — 790-bet. ISBN 978-1-5381-2068-2.

[:2-3] Fowler, Glenn. „Mohammed Naguib, First President of Egypt, Dies“ (en-US). The New York Times (1984-yil 29-avgust). 2014-yil 7-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 22-iyun.

[4] „Mohamed Naguib ( 1901–1984 )“ (2015-yil 17-dekabr). 2025-yil 13-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2026-yil 21-oktyabr.

[5] الأوراق السرية لمحمد نجيب صـــ5

[eb-6] "Muhammad Naguib". Encyclopedia Britannica. 24 August 2024. http://www.britannica.com/EBchecked/topic/401705/Muhammad-Naguib.

[7] منصور, كتب أحمد „هل كان محمد نجيب أول رئيس لمصر سودانيا؟ ومتى ولد؟.. أمور محيرة فى حياته“ (ar). اليوم السابع (2020-yil 19-fevral). Qaraldi: 2026-yil 21-may.

[8] "Life and Career of General Mohamed Naguib". Proche-Orient: Near East Monthly Review 1–2 (3): 3. 1952.

[9] كنت رئيسا لمصر صــ195 و270

[الأوراق_السرية_لمحمد_نجيب_صـــ11-10] 1 2 3 الأوراق السرية لمحمد نجيب صـــ11

[11] كنت رئيسا لمصر صـــ61

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]