mIRC
| Tác giả gốc | Khaled Mardam-Bey |
|---|---|
| Nhà phát triển | mIRC Co. Ltd. |
| Phát hành lần đầu | 28 tháng 2 năm 1995 |
| Phiên bản ổn định | 7.84
/ 23 tháng 6 năm 2026 |
| Viết bằng | C / C++ |
| Hệ điều hành | Windows |
| Nền tảng | 32-bit |
| Thể loại | Ứng dụng IRC |
| Giấy phép | Sở hữu độc quyền, shareware |
| Website | www |
mIRC là một ứng dụng client Internet Relay Chat (IRC) sở hữu độc quyền dành cho Microsoft Windows, do lập trình viên Khaled Mardam-Bey bắt đầu phát triển vào năm 1994. Phiên bản công khai đầu tiên được phát hành ngày 28 tháng 2 năm 1995.[1][2]
mIRC cung cấp giao diện đồ họa để kết nối đến các mạng IRC, tham gia kênh, trò chuyện riêng, truyền tệp và thực hiện nhiều chức năng liên quan đến IRC. Phần mềm còn có một ngôn ngữ kịch bản tích hợp cho phép người dùng tự động hóa hoạt động của ứng dụng và phát triển các tiện ích mở rộng.[3]
mIRC từng là một trong những ứng dụng IRC dành cho Windows phổ biến nhất trong giai đoạn IRC phát triển mạnh vào cuối thập niên 1990 và đầu thập niên 2000. Cuốn The Book of IRC do No Starch Press xuất bản năm 2000 mô tả mIRC là ứng dụng IRC phổ biến nhất trên Windows vào thời điểm đó.[4]
Tính đến tháng 9 năm 2026, phiên bản ổn định mới nhất là mIRC 7.84, được phát hành ngày 23 tháng 6 năm 2026.[5]
Lịch sử
[sửa | sửa mã nguồn]Khaled Mardam-Bey bắt đầu phát triển mIRC vào năm 1994 khi đang học ngành khoa học nhận thức tại University of Westminster ở Luân Đôn. Theo Mardam-Bey, các ứng dụng IRC mà ông sử dụng vào thời điểm đó phần lớn là những ứng dụng dựa trên văn bản và shell, chẳng hạn như ircII. Ông muốn tạo ra một ứng dụng có giao diện trực quan và dễ sử dụng hơn trong môi trường Windows.[1]
Mardam-Bey bắt đầu viết chương trình vào cuối năm 1994 và phát hành phiên bản công khai đầu tiên vào ngày 28 tháng 2 năm 1995.[2] Các phiên bản đầu tiên của mIRC được phát triển cho Windows 3.1.
Ngày 6 tháng 7 năm 1996, phiên bản 4.52 được phát hành và mIRC chuyển sang mô hình shareware. Phiên bản này được phân phối thành các bản 16-bit và 32-bit riêng biệt, đồng thời tiếp tục mở rộng hệ thống kịch bản của chương trình.[6]
Trong những năm tiếp theo, mIRC được bổ sung nhiều chức năng liên quan đến IRC và Windows, bao gồm truyền tệp DCC, hỗ trợ nhiều kết nối máy chủ, SSL/TLS, Unicode và IPv6.
Một thay đổi lớn diễn ra với dòng mIRC 7.x vào năm 2010, khi ứng dụng được chuyển sang sử dụng Unicode. Quá trình chuyển đổi cũng đi kèm với những thay đổi liên quan đến IPv6, SSL, khả năng hiển thị văn bản quốc tế và khả năng tương thích với các phiên bản Windows mới hơn.[6]
Trong những năm 2020, mIRC tiếp tục được duy trì và phát triển. Các phiên bản gần đây bổ sung hoặc cải thiện các chức năng liên quan đến xác thực SASL, tên miền quốc tế hóa, Punycode và cập nhật các thư viện bảo mật như OpenSSL.[5]
Tính năng
[sửa | sửa mã nguồn]Kết nối IRC
[sửa | sửa mã nguồn]mIRC hỗ trợ các chức năng cơ bản của một ứng dụng IRC như kết nối tới máy chủ, tham gia nhiều kênh, trò chuyện riêng, quản lý danh sách người dùng và duy trì nhiều kết nối máy chủ đồng thời.[3]
Các phiên bản hiện đại hỗ trợ nhiều công nghệ mạng và giao thức liên quan, bao gồm:
- nhiều kết nối máy chủ đồng thời;
- IPv6;
- kết nối mã hóa SSL/TLS;
- máy chủ proxy;
- UPnP;
- xác thực SASL;
- một số phần mở rộng IRCv3;
- mã hóa ký tự UTF-8;
- ghi nhật ký cuộc trò chuyện;
- danh sách thông báo và người dùng;
- bảo vệ chống gửi tin nhắn tràn;
- thông báo trên khay hệ thống;
- chế độ tối của Windows.[3]
mIRC hỗ trợ nhiều lệnh IRC cũng như các lệnh riêng của chương trình để quản lý máy chủ, kênh, người dùng, tệp và hoạt động của giao diện.[7]
DCC và truyền tệp
[sửa | sửa mã nguồn]mIRC triển khai Direct Client-to-Client (DCC), một cơ chế cho phép hai máy khách IRC thiết lập kết nối trực tiếp với nhau thay vì truyền toàn bộ dữ liệu qua máy chủ IRC. DCC có thể được sử dụng cho trò chuyện trực tiếp cũng như gửi và nhận tệp.[8]
mIRC còn cung cấp các tùy chọn quản lý quá trình gửi và nhận tệp, tiếp tục các phiên truyền tệp bị gián đoạn và kiểm soát cách xử lý tệp nhận qua IRC.[8]
Ngôn ngữ kịch bản
[sửa | sửa mã nguồn]Một trong những đặc điểm nổi bật của mIRC là mIRC scripting language, ngôn ngữ kịch bản riêng được tích hợp trực tiếp trong chương trình. Kịch bản có thể được sử dụng để tự động hóa thao tác, quản lý kênh IRC, xử lý sự kiện, tạo lệnh tùy chỉnh và xây dựng các chức năng mở rộng bên trong mIRC.[9]
Hệ thống kịch bản bao gồm các thành phần như alias, biến, identifier, popup và xử lý sự kiện. Ngoài các thao tác trực tiếp liên quan đến IRC, ngôn ngữ này còn có khả năng xử lý tệp, tạo cửa sổ tùy chỉnh, sử dụng biểu thức chính quy, bảng băm, kết nối mạng thông qua socket, tương tác với đối tượng COM và sử dụng DLL.[9]
Theo Mardam-Bey, ngôn ngữ kịch bản của mIRC phát triển dần theo nhu cầu của người dùng thay vì được thiết kế hoàn chỉnh ngay từ đầu.[2]
Bản thân mIRC được viết bằng sự kết hợp của C và C++, sử dụng giao diện lập trình ứng dụng của Windows. Mã nguồn của chương trình không được phát hành công khai.[2]
Khả năng tương thích
[sửa | sửa mã nguồn]mIRC chỉ được phát triển chính thức cho Microsoft Windows. Theo tài liệu chính thức, không có phiên bản gốc dành cho macOS, Linux hoặc các hệ điều hành khác.[10]
Trang tải xuống chính thức của mIRC cung cấp phiên bản dành cho Windows và hướng dẫn cài đặt chương trình.[11]
mIRC hiện vẫn được phát hành dưới dạng ứng dụng 32-bit; tài liệu FAQ chính thức cho biết không có một phiên bản mIRC 64-bit riêng biệt.[10]
Giấy phép
[sửa | sửa mã nguồn]mIRC là phần mềm sở hữu độc quyền được phân phối theo mô hình shareware. Người dùng có thể sử dụng chương trình trong thời gian đánh giá 30 ngày; sau thời gian này, thỏa thuận cấp phép yêu cầu mua giấy phép để tiếp tục sử dụng.[12]
Mô hình shareware được áp dụng từ phiên bản 4.52 phát hành vào tháng 7 năm 1996.[6]
Mức độ phổ biến
[sửa | sửa mã nguồn]mIRC trở nên phổ biến trong thời kỳ IRC là một trong những hình thức giao tiếp trực tuyến thời gian thực quan trọng. Cuốn The Book of IRC của Alexander Charalabidis, xuất bản bởi No Starch Press năm 2000, mô tả mIRC là ứng dụng IRC dành cho Windows phổ biến nhất vào thời điểm cuốn sách được xuất bản.[4]
Số liệu của Nielsen//NetRatings về hoạt động Internet trong tháng 9 năm 2003 được InternetNews công bố cho thấy mIRC đứng thứ bảy trong danh sách các thương hiệu Internet có thời gian sử dụng trung bình cao nhất tại nhà, với thời lượng trung bình 3 giờ 45 phút 50 giây mỗi người trong tháng. Trong nhóm người dùng Internet tại nơi làm việc, mIRC đứng thứ tư với thời lượng trung bình 3 giờ 56 phút 28 giây.[13]
Một cuộc khảo sát trên mạng IRC QuakeNet vào tháng 10 năm 2007 dựa trên phản hồi CTCP VERSION cho thấy nhiều phiên bản mIRC đứng ở các vị trí đầu trong số những ứng dụng IRC được phát hiện trên mạng này. QuakeNet lưu ý rằng các con số không tương đương chính xác với số lượng người dùng do phản hồi CTCP VERSION có thể bị tắt hoặc thay đổi.[14]
Theo Mardam-Bey, mIRC từng đạt hơn 150 triệu lượt tải xuống trong thời kỳ chương trình có mức độ phổ biến cao. Ông cũng nhận xét rằng sự phát triển của mạng xã hội và các hình thức giao tiếp trực tuyến khác đã thay đổi đáng kể thị trường của các ứng dụng IRC.[2]
An toàn và bảo mật
[sửa | sửa mã nguồn]Khả năng mở rộng thông qua kịch bản, DCC và DLL từng khiến người dùng mIRC trở thành mục tiêu của nhiều hình thức lừa đảo và mã độc. Một số trường hợp không khai thác lỗ hổng trực tiếp trong chương trình mà dựa vào kỹ thuật xã hội, thuyết phục người dùng tự thực thi những lệnh hoặc kịch bản không đáng tin cậy.
Năm 2001, IRCHelp.org cảnh báo về một hình thức lừa đảo trong đó người dùng bị dụ sao chép và thực thi lệnh chứa hàm $decode(). Chuỗi được giải mã có thể chứa những lệnh mIRC mà người dùng không nhận biết trước khi thực thi. IRCHelp mô tả phương thức này là hành vi lợi dụng người dùng thay vì một lỗ hổng trực tiếp trong mIRC.[15]
Trong các phiên bản sau này, mIRC bổ sung tùy chọn khóa một số chức năng có thể bị lạm dụng trong các kịch bản độc hại, bao gồm khả năng hạn chế việc sử dụng $decode.[16]
mIRC cũng từng có các vấn đề bảo mật liên quan đến DCC. Năm 2003, một lỗi ảnh hưởng đến một số phiên bản mIRC có thể khiến chương trình bị sập khi xử lý yêu cầu DCC được tạo đặc biệt. Phiên bản 6.12 được phát hành để khắc phục vấn đề này.[17]
Các phiên bản hiện đại tiếp tục nhận các bản sửa lỗi và cập nhật thư viện bảo mật. Phiên bản mIRC 7.84 phát hành tháng 6 năm 2026 bao gồm các cập nhật cho một số thư viện bên thứ ba, trong đó có OpenSSL.[5]
Xem thêm
[sửa | sửa mã nguồn]Tham khảo
[sửa | sửa mã nguồn]- 1 2 "Khaled Mardam-Bey, mIRC developer". mIRC (bằng tiếng Anh). mIRC Co. Ltd. Truy cập ngày 6 tháng 9 năm 2026.
- 1 2 3 4 5 "mIRC: Personal FAQ". mIRC (bằng tiếng Anh). mIRC Co. Ltd. Truy cập ngày 6 tháng 9 năm 2026.
- 1 2 3 "mIRC: About mIRC". mIRC (bằng tiếng Anh). mIRC Co. Ltd. Truy cập ngày 6 tháng 9 năm 2026.
- 1 2 Charalabidis, Alexander (2000). The Book of IRC (bằng tiếng Anh). No Starch Press. tr. 33–35. ISBN 9781886411296.
- 1 2 3 "mIRC: Latest News". mIRC (bằng tiếng Anh). mIRC Co. Ltd. ngày 23 tháng 6 năm 2026. Truy cập ngày 6 tháng 9 năm 2026.
- 1 2 3 "mIRC: Older News". mIRC (bằng tiếng Anh). mIRC Co. Ltd. Truy cập ngày 6 tháng 9 năm 2026.
- ↑ "mIRC Commands". mIRC Help (bằng tiếng Anh). mIRC Co. Ltd. Truy cập ngày 6 tháng 9 năm 2026.
- 1 2 "DCC". mIRC Help (bằng tiếng Anh). mIRC Co. Ltd. Truy cập ngày 6 tháng 9 năm 2026.
- 1 2 "mIRC Scripts". mIRC Help (bằng tiếng Anh). mIRC Co. Ltd. Truy cập ngày 6 tháng 9 năm 2026.
- 1 2 "mIRC: Frequently Asked Questions about mIRC - Section 6". mIRC (bằng tiếng Anh). mIRC Co. Ltd. Truy cập ngày 6 tháng 9 năm 2026.
- ↑ "mIRC: Download mIRC". mIRC (bằng tiếng Anh). mIRC Co. Ltd. Truy cập ngày 6 tháng 9 năm 2026.
- ↑ "mIRC End User License Agreement". mIRC (bằng tiếng Anh). mIRC Co. Ltd. Truy cập ngày 6 tháng 9 năm 2026.
- ↑ "Traffic Patterns of September 2003". InternetNews (bằng tiếng Anh). QuinStreet. Truy cập ngày 6 tháng 9 năm 2026.
- ↑ paul (ngày 19 tháng 10 năm 2007). "Client Versions". QuakeNet (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 6 tháng 9 năm 2026.
- ↑ "IRChelp News". IRCHelp.org (bằng tiếng Anh). ngày 30 tháng 8 năm 2001. Truy cập ngày 6 tháng 9 năm 2026.
- ↑ "mIRC 6.17 released". mIRC Discussion Forums (bằng tiếng Anh). ngày 17 tháng 2 năm 2006. Truy cập ngày 6 tháng 9 năm 2026. Lỗi chú thích: Thẻ
<ref>không hợp lệ; tên không thể chỉ là một số nguyên. Hãy sử dụng tiêu đề có tính miêu tả - ↑ "mIRC Exploit News". IRCHelp.org (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 6 tháng 9 năm 2026.