Notodden
| Şəhər[1] | |
| Notodden | |
|---|---|
 Heddalsvatnet gölü boyunca şəhərin görünüşü | |
| 59°33′33″ şm. e. 9°15′30″ ş. u.HGYO | |
| Ölkə | Norveç |
| Tabeliyində | Notodden bələdiyyəsi |
| Region | Şərqi Norveç |
| Əyalət | Telemark |
| Tarixi və coğrafiyası | |
| Əsası qoyulub | 1 yanvar 1913 |
| Sahəsi | 7,32 km² |
| Mərkəzin hündürlüyü | 31 m |
| Saat qurşağı | UTC+1 , yayda UTC+2 |
| Əhalisi | |
| Əhalisi | 9.365 nəfər (2025) |
| Sıxlığı | 1.279 nəfər/km² |
| Rəqəmsal identifikatorlar | |
| Poçt indeksi | 3681 Notodden |
.svg)  Notodden | |
 Vikianbarda əlaqəli mediafayllar | |
Notodden[2] (no) — Norveçin Telemark əyalətində yerləşən Notodden bələdiyyəsinin inzibati mərkəzi olan şəhərdir. Şəhər Heddalsvatnet gölünün şimal ucunda, Tinnelva çayının mənsəbində yerləşir. Heddal və Yli kəndləri şəhərdən təxminən 5 km qərbdə, Huksebö və Huksevelta kəndləri isə təxminən 8 km cənubda yerləşir. Kongsberq şəhəri təxminən 28 km şərqdə, Bolkesyö kəndi isə təxminən 20 km şimalda yerləşir.[3]
7,32 km² əraziyə malik şəhərin 2025-ci ildə əhalisi 9.365 nəfər, əhalinin sıxlığı isə 1.279 nəfər/km² olub.[4]
Notodden kilsəsi şəhərin mərkəzində yerləşir. E134 Avropa avtomobil yolu şəhərdən şərqdən qərbə doğru keçir. Şəhərin köhnə sənaye ərazisi gölün sahilində yerləşir. Norsk Hydro şirkətinin müəssisələri burada tikilib.[3]
Tarixi
[redaktə | vikimətni redaktə et]Notodden kəndi 1 yanvar 1913-cü ildə köpstad statusu ilə şəhərə çevrildi. Bu status şəhərə hüquqi baxımdan şəhər statusu və inkişaf edən şəhər ərazisi üçün xüsusi iqtisadi hüquqlar verirdi. Norveç qanunvericiliyinə əsasən, bununla yeni şəhər Heddal bələdiyyəsindən ayrıldı və Notodden bələdiyyəsi adı ilə özünüidarəetmə hüququ əldə etdi. Yeni şəhərin əhalisi əvvəlcə 4.821 nəfər idi.[5]
1960-cı illərdə Şey komitəsinin fəaliyyəti nəticəsində Norveçdə çoxsaylı bələdiyyə birləşmələri həyata keçirildi.[6][7] 1 yanvar 1964-cü ildə aşağıdakı ərazilər birləşdirilərək genişləndirilmiş Notodden bələdiyyəsi yaradıldı:[5]
- Notodden bələdiyyəsinin bütün ərazisi (əhalisi: 7.523)
- Heddal bələdiyyəsinin bütün ərazisi (əhalisi: 4.844)
- Qransherad bələdiyyəsinin böyük hissəsi (əhalisi: 1.115), Buskerud əyalətindəki Kongsberq bələdiyyəsinin tərkibinə daxil edilən Yondalen vadisinin yuxarı hissəsi istisna olmaqla
- Hovin bələdiyyəsinin Rudsgrendi ərazisi (əhalisi: 21)
Birləşmədən əvvəl Notodden şəhəri Notodden bələdiyyəsinin bütün ərazisini təşkil edirdi. Birləşmədən sonra isə bələdiyyənin ərazisi xeyli genişləndi və şəhər həmin vaxtdan etibarən Notodden bələdiyyəsinin böyük ərazisinin yalnız kiçik hissəsini təşkil edir.
İdarəetmə
[redaktə | vikimətni redaktə et]Norveçdə bələdiyyələr yerli idarəetmənin əsas vahidləridir. Bu səbəbdən şəhər və qəsəbə adlandırılması yalnız yaşayış məntəqəsinin statusunu bildirir və mövcud Norveç qanunvericiliyinə əsasən onların ayrıca idarəetmə səlahiyyəti yoxdur. Notodden şəhəri Notodden bələdiyyəsinin ərazisində yerləşdiyindən Notodden bələdiyyəsinin bələdiyyə şurası tərəfindən idarə olunur.[8]
Qalereya
[redaktə | vikimətni redaktə et]
İqlim
[redaktə | vikimətni redaktə et]Notodden rütubətli kontinental iqlimə (Dfb) malikdir. Telemark bölgəsində daxildə və alçaq yüksəklikdə yerləşdiyinə görə yay aylarında Norveçin ən isti yerlərindən biridir, lakin qışları soyuq keçir. Notodden hava limanındakı meteoroloji stansiyada 1970-ci ilin martından temperatur və küləyin sürəti üzrə müşahidələr aparılır. Yağıntı məlumatları isə Notodden şəhərində yerləşən başqa bir stansiyadan götürülür. Bütün zamanların ən yüksək temperaturu 27 iyul 2018-ci ildə qeydə alınmış 33,3 °C olub.
| Ay | Yan | Fev | Mar | Apr | May | İyun | İyul | Avq | Sen | Okt | Noy | Dek | İl |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Rekord maksimum (°C) | 10,4 | 11,4 | 17,1 | 20,9 | 31,3 | 30,9 | 34,6 | 31,6 | 30,5 | 22,9 | 17,4 | 13,8 | |
| Rekord minimum (°C) | −17,2 | −14,4 | −14,3 | −6,4 | −0,9 | 1,9 | 5,5 | 5,4 | 0,9 | −5,3 | −10,7 | −15,7 | |
| Orta maksimum (°C) | 2,7 | 3,1 | 6,0 | 11,0 | 15,5 | 18,6 | 20,4 | 19,8 | 16,0 | 10,6 | 6,1 | 3,3 | |
| Orta temperatur (°C) | −0,2 | −0,2 | 2,3 | 6,3 | 10,3 | 13,5 | 15,6 | 15,1 | 12,0 | 7,2 | 3,2 | 0,4 | |
| Orta minimum (°C) | −2,4 | −2,7 | −0,7 | 2,6 | 6,0 | 9,6 | 12,1 | 11,8 | 9,0 | 4,7 | 1,0 | −1,8 | |
| Yağıntı (mm) | 283,7 | 222,3 | 189,5 | 120,0 | 104,3 | 106,5 | 117,3 | 173,8 | 218,9 | 264,7 | 269,9 | 300,3 | |
| Yağıntılı günlər ≥1 mm | 19 | 17 | 17 | 14 | 13 | 13 | 15 | 16 | 16 | 17 | 19 | 20 | |
| Mənbə: eklima/Norveç Meteorologiya İnstitutu; NOAA | |||||||||||||
Həmçinin bax
[redaktə | vikimətni redaktə et]İstinadlar
[redaktə | vikimətni redaktə et]- ↑ Norveç dilində by sözü həm "şəhər", həm də "qəsəbə" kimi tərcümə oluna bilər.
- ↑ "Informasjon om stadnamn". Norgeskart (norveç). Kartverket. 29 avqust 2026 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 27 avqust 2026.
- 1 2 Şablon:Cite SNL
- ↑ Statistisk sentralbyrå. "Urban settlements. Population and area, by municipality". 27 oktyabr 2025. 8 iyun 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30 sentyabr 2026.
- 1 2 Jukvam, Dag. "Historisk oversikt over endringer i kommune- og fylkesinndelingen" (PDF) (norveç). Statistisk sentralbyrå. 1999. ISBN 9788253746845. 1 sentyabr 2012 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 30 sentyabr 2026.
- ↑ Şablon:Cite SNL
- ↑ Şablon:Cite SNL
- ↑ Şablon:Cite SNL