Acered
| Acered Acered | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Aragoiko udalerria | |||||||||||
 | |||||||||||
| |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe |  Espainia | ||||||||||
| Autonomia |  Aragoi | ||||||||||
| Probintzia |  Zaragozako probintzia | ||||||||||
| Alkatea | Conrado Sicilia García | ||||||||||
| Izen ofiziala | Acered | ||||||||||
| Jatorrizko izena | Acered | ||||||||||
| Posta kodea | 50347 | ||||||||||
| INEk ezarritako kodea | 50002 | ||||||||||
| Herriburua | Acered | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 41°10′14″N 1°36′15″W / 41.1705°N 1.6043°W | ||||||||||
 | |||||||||||
| Azalera | 30,404091 km² | ||||||||||
| Altitudea | 835 m | ||||||||||
| Mugakideak | Abanto, Alarba, Cubel, Fuentes de Jiloca, Montón, Castejón de Alarba eta Atea | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 131 (2025) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 4 bizt/km² | ||||||||||
| Matrikula | Z | ||||||||||
| Hizkuntza ofiziala | gaztelania | ||||||||||
Acered Espainiako Zaragozako probintziako udalerria da. Azken erroldaren arabera 131 biztanle zituen 30,4 km²-ko azaleran.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: Abanto, Alarba, Cubel, Fuentes de Jiloca, Montón, Castejón de Alarba eta Atea.
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Zaragozako mapa interaktiboak
| Biztanleria-piramidea 2025 Guztira: 77 gizon, 57 emakume | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Jatorria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 49,3 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 48,6) parean. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 4,5 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 16,4 —probintzian % 19—.
Zaragozako mapaBiztanleria atzerritarra
Espainiar estatutik kanpo jaiotako 22 biztanleren artean, gehienak Europan jaioak dira (% 86,4)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Errumania, Bulgaria, Nikaragua dira.
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 375 etxebizitza zeuden: 80 (% 21,3) nagusiak eta 295 (% 78,7) ez-nagusiak.[4]
Tasazio-datuen arabera, 2023an udalerrian tasatutako etxebizitzen batez besteko prezioa 279 €/m²-koa zen (desbideratze tipikoa: 122 €/m²), eta prezio-tarte ohikoena 100-200 €/m² artekoa. Tasatutako etxebizitzen batez besteko azalera 112 m²-koa zen. Balio hori Zaragozako udalerrien medianaren (477 €/m²) % 41,5 azpitik zegoen.[5]
Etxebizitza multzoa Zaragozako mapa
Guztira 80 etxegune zeuden, eta horietatik 41 (% 51,2) pertsona bakarrekoak ziren.[6]
Etxeguneak tamainaren arabera
Hezkuntza-maila
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 132 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 12,1 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 21,2; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 43,2; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 23,5.[7] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 11,2 zen 2021ean eta % 12,1 2024an; beraz, 0,9 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 27,3 izatetik % 23,5 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 13,0 ziren, eta gizonen artean % 11,5; 1,4 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 25,9 eta gizonen % 21,8 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.
Zaragozako mapa| Ikasketa-maila | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Goi-mailako ikasketak | 16 | % 12,1 | 9 | % 11,5 | 7 | % 13,0 |
| Bigarren hezkuntzako bigarren etapa | 28 | % 21,2 | 19 | % 24,4 | 9 | % 16,7 |
| Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) | 57 | % 43,2 | 33 | % 42,3 | 24 | % 44,4 |
| Lehen hezkuntza edo gutxiago | 31 | % 23,5 | 17 | % 21,8 | 14 | % 25,9 |
| Guztira | 132 | % 100,0 | 78 | % 100,0 | 54 | % 100,0 |
| Urtea | Goi-mailakoak | Batx. / erdi LH | DBH | Lehen H. edo gutx. | 15 urte edo + |
|---|---|---|---|---|---|
| 2021 | % 11,2 | % 22,4 | % 39,2 | % 27,3 | 143 |
| 2022 | % 14,1 | % 23,2 | % 38,7 | % 23,9 | 142 |
| 2023 | % 13,1 | % 22,3 | % 40,8 | % 23,8 | 130 |
| 2024 | % 12,1 | % 21,2 | % 43,2 | % 23,5 | 132 |
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Diru-sarrerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 14.238 euro-koa zen[8], eta etxegune bakoitzeko 24.167 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (16.551 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 15.750 euro zen. Errenta gordina 16.817 euro-koa izan zen pertsonako.
Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 41,2[9]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 32,5), beste diru-sarrerak (% 22,3), langabezia-prestazioak (% 1,1), beste prestazioak (% 2,8).
Desberdintasuna
Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[10][oh 1]. Udalerrian indizea 28,1 da, probintziakoaren (28,9; Zaragozako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,2 da, probintziakoaren (2,4; Zaragozako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,6) azpitik.
Jarduera ekonomikoa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Acered udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 52 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 39,7; gainerako % 60,3 inaktibo zeuden.[11] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 3,8 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 44,9 zen eta emakumezkoena % 32,1; langabezia-tasa, aldiz, % 2,9 eta % 5,9 zen, hurrenez hurren.[11]
Okupatuen kopurua 46 zen 2023ean, 2021eko 53etik behera.[12] Emakumeek okupatuen % 30,4 osatzen dute, eta gizonek % 69,6.
| Egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Okupatuak | 50 | % 38,2 | 34 | % 43,6 | 16 | % 30,2 |
| Langabeak | 2 | % 1,5 | 1 | % 1,3 | 1 | % 1,9 |
| Inaktiboak | 79 | % 60,3 | 43 | % 55,1 | 36 | % 67,9 |
| Guztira | 131 | % 100,0 | 78 | % 100,0 | 53 | % 100,0 |
Jarduera-sektoreak
Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 45,7), industria (% 23,9), zerbitzuak (% 17,4) eta eraikuntza (% 13,0).[12]
Zaragozako mapaOkupazioa eta lan-egoera
Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 58,7; ondoren, oinarrizko okupazioak daude (% 15,2), eta zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak % 8,7.[13] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 53,1 eta emakumeen % 71,4).
| Okupazioa | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak | 4 | % 8,7 | 2 | % 6,3 | 2 | % 14,3 |
| Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak | 27 | % 58,7 | 17 | % 53,1 | 10 | % 71,4 |
| Oinarrizko okupazioak | 7 | % 15,2 | 5 | % 15,6 | 2 | % 14,3 |
| Ez dago jasota | 8 | % 17,4 | 8 | % 25,0 | 0 | % 0,0 |
| Guztira | 46 | % 100,0 | 32 | % 100,0 | 14 | % 100,0 |
Okupatuen % 45,7 besteren konturako langileak dira, eta % 54,3 norberaren konturakoak.[14]
| Lan-egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Norberaren kontura | 25 | % 54,3 | 18 | % 56,3 | 7 | % 50,0 |
| Besteren kontura | 21 | % 45,7 | 14 | % 43,8 | 7 | % 50,0 |
| Guztira | 46 | % 100,0 | 32 | % 100,0 | 14 | % 100,0 |
Lehen sektorea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Nekazaritza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 55 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 1.141 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[15][oh 2]. Udalerriaren azalera 30,4 km² denez, NAE lurraldearen % 37,5 da[16]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 79,7 arbolak (910 ha, 53 ustiategitan), % 20 lur goldagarria (229 ha, 28 ustiategitan), % 0,2 larre iraunkorrak (2,4 ha, 3 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,03 ha, ustiategi batean)[oh 3].
Ibilgailu-parkea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 75 gidari zeuden erroldatuta: 58 gizon (% 77,3) eta 17 emakume (% 22,7)[17]. Biztanleen % 56 gidatzeko gai zen.
Ibilgailu-parkea 188 ibilgailuk osatzen zuten: 94 turismo, 39 furgoneta, 28 kamioi, 12 motozikleta eta 5 ziklomotor[17]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 701 turismokoa zen, probintziako (443) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.
Turismoen batez besteko adina 15,5 urtekoa zen; turismoen % 4,3k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 34k 25 urte baino gehiago[17]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 61,5 diesel zen eta % 38 gasolinazko. Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 0,5k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 51,9k ez zuen etiketarik[oh 4].
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
- ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
- ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Zaragoza.tab.
- ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Zaragoza.tab.
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) Mapa interactivo de precios de la vivienda en España. CoHispania.
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Zaragoza.tab.
- ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Zaragoza.tab.
- ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Zaragoza.tab (Wikimedia Commons).
- ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1639539.
- 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Zaragoza.tab (Wikimedia Commons).
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]
 |
Artikulu hau Aragoiko geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |