Edukira joan

Hernialde

Hernialde
 Gipuzkoa, Euskal Herria
Hernialdeko ikuspegi orokorra. Atzealdean Uzturre mendia dago.
Administrazioa
EstatuaEspainia
ErkidegoaEuskal Autonomia Erkidegoa
LurraldeaGipuzkoa
EskualdeaTolosaldea
Izen ofizialaHernialde
AlkateaIgaro Balda Izagirre
Posta kodea20494
INE kodea20041
Herritarrahernialdetar
Kokapena
Koordenatuak43°09′16″N 2°05′07″W / 43.1545°N 2.0852°W / 43.1545; -2.0852
Mapa
Azalera4 km²
Altitudea299 m
Distantzia25 km Donostiara
Demografia
Biztanleria326 (2025:  8)
alt_left 156 (%47,9) (%52,1) 170 alt_right
Dentsitatea81,5 bizt/km²
Euskara
Euskaldunak[1]% 81.67 + % 7.07 hartzaile (2021)
Etxeko erabilera[2]% 73.95 (2021)
Datu gehigarriak
Sorrera1812 (juliotar egutegia)
Webguneahttp://www.hernialde.eus

Hernialde Gipuzkoako Tolosaldeko udalerria da. 323 biztanle zituen 2025. urtean. Hirugarren Gerra Karlistan famatu egin zen, Santa Kruz udalerri honetan aritu baitzen apaiz.

Herriaren izena Hernio menditik dator, «Hernio alde» esan nahi baitu.

1374an Tolosarekin bat egin zuen.

1802an hiribildu izaera lortu zuen, eta Ainsu-Berreluzko batasun politikoan sartu zen.[5]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Alkiza, Anoeta eta Tolosa.

2019an 305 biztanle zituen. Horietatik %20,98k 65 urte edo gehiago zituen. Atzerrian jaiotakoak %6,23 ziren.[6]

Biztanleriaren tamainaUrtea260280300320340360380189019201950198020102040HernialdeBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 170 gizon, 156 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.00
 
95-99
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.64
0.59
 
85-89
 
1.28
3.53
 
80-84
 
1.28
7.06
 
75-79
 
1.92
5.88
 
70-74
 
8.33
10.00
 
65-69
 
9.62
8.24
 
60-64
 
8.97
7.65
 
55-59
 
8.33
8.24
 
50-54
 
8.97
4.12
 
45-49
 
5.13
6.47
 
40-44
 
5.77
7.06
 
35-39
 
7.05
4.71
 
30-34
 
6.41
2.94
 
25-29
 
1.28
7.65
 
20-24
 
10.90
7.06
 
15-19
 
3.85
2.35
 
10-14
 
3.21
1.76
 
5-9
 
1.28
4.71
 
0-4
 
5.77
Iturria: Eustat / Instituto Nacional de Estadística[7]
Hazkunde begetatiboa
Hazkunde begetatiboa (pertsonak)Urtea−6−3036919751982198919962003201020172024HernialdeHazkunde begetatiboa
Urtea197519761977197819791980198119821983198419851986198719881989199019911992199319941995199619971998199920002001200220032004200520062007200820092010201120122013201420152016201720182019202020212022202320242025
Hazkunde begetatiboa 1−324328202127022−22−413−30−30−2013−15323−1110−11−5−2−1−4−1−1−2−21−1−1
Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak Eustat erakundeak eskaintzen ditu[8] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.
Bizirik jaiotakoak sexuaren arabera
JaiotzakUrtea012345619962000200420082012201620202024GizonezkoakEmakumezkoakJaiotzak, sexuka
Urtea199619971998199920002001200220032004200520062007200820092010201120122013201420152016201720182019202020212022202320242025
Bizirik jaiotakoak 010102385753313231400210402532
Honakoa bertan erroldatutako amaren batetik bizirik jaiotako haurrak erakusten duen grafiko bat da. Datuak Eustat erakundeak eskaintzen ditu[9] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 35,6 udalerri berean jaioak ziren[10], probintziako batez bestekoaren (% 46,1) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak (Nafarroa barne) % 4,6 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 8 —probintzian % 13,9—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Gipuzkoako mapa
Udal
Prob
Udalerri berean · % 35,6Probintzia berean · % 51,2Erkidegoan · % 0,6Beste erkidegoa · % 4,6Estatutik kanpo · % 8
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Euskal Autonomia Erkidegoko probintziei dagokienez, biztanleen % 87,3 Gipuzkoan, % 0,3 Bizkaian, eta % 0,3 Araban jaio ziren[11].

Jaioterria, lurralde historikoka
Gipu
EAEt
Gipuzkoa · % 87,3Bizkaia · % 0,3Araba · % 0,3EAEtik kanpo · % 12,1
Biztanleria jaiolekuko probintziaren arabera (2025). Iturria: Eustat.

Biztanleria atzerritarra

2025. urtean, biztanleen % 6,5k atzerriko nazionalitatea zuen[12]. Atzerritarren artean, talde nagusiak Ekialdeko Europa (% 52,4), Mendebaldeko Europa (% 19), Erdialdeko eta Iparraldeko Amerika (% 9,5) ziren.

Jaiotza herrialde nagusiak Bulgaria, Argentina, Kuba dira.[13]

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Afri
Amerika · % 38,5Europa · % 42,3Afrika · % 15,4Asia · % 3,8
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Eustaten 2024ko Biztanleriaren eta Etxebizitzen Erroldaren arabera, udalerrian 142 etxebizitza zeuden: 120 (% 84,5) nagusiak eta 22 (% 15,5) gainerakoak (bigarren egoitzak edo hutsik).[14] Etxebizitza nagusien % 89,2 jabetzan zegoen eta % 6,7 alokairuan.[14] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 1 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 4 plazarekin (4 plaza etxebizitzako).[15]

Tasazio-datuen arabera, 2023an udalerrian tasatutako etxebizitzen batez besteko prezioa 1.505 €/m²-koa zen (desbideratze tipikoa: 111 €/m²), eta prezio-tarte ohikoena 1.400-1.600 €/m² artekoa. Tasatutako etxebizitzen batez besteko azalera 99 m²-koa zen. 2022tik 2023ra % 60,4 igo zen (938 €/m²). Balio hori Gipuzkoako udalerrien medianaren (1.833 €/m²) % 17,9 azpitik zegoen.[16]

142etxebizitza
120nagusi
1etxebizitza turistiko (2026) Gipuzkoako mapa
1.505€/m² batez beste (2023) Gipuzkoako mapa

Etxebizitza multzoa Gipuzkoako mapa (2024)

120
22
Nagusiak (120)Gainerakoa (bigarrena edo hutsik) (22)

Jabetza egoera (etxebizitza nagusiak) Gipuzkoako mapa (2024)

107
Jabetzan (107)Alokairuan (8)Beste modu batean (5)

Guztira 120 etxegune zeuden, batez beste 2,7 egoiliarrekoak; horietatik 26 (% 21,7) pertsona bakarrekoak ziren.[14]

Etxeguneak egoiliar kopuruaren arabera Gipuzkoako mapa (2024)

26
42
48
Egoiliar 1 (26)2 egoiliar (42)3-5 (48)6-9 (4)

Etxebizitzen batez besteko azalera erabilgarria 134,8 m²-koa zen eta batez besteko antzinatasuna 48,2 urtekoa.[14] Etxebizitzen % 69,7 etxebizitza bakarreko eraikinetan zeuden eta % 0,0 21 etxebizitza edo gehiagoko eraikinetan.[14] Etxebizitzen % 0,7 igogailua zuten.

Eraikineko etxebizitza kopurua

99
16
27
Etxebizitza 1 (99)2 (16)3-10 (27)

Gela kopurua

15
65
49
12
1-3 gela (1)4 (15)5 (65)6 (49)7 edo gehiago (12)

Bainugela kopurua

73
68
Bainugela 1 (73)2 edo gehiago (68)

Berokuntzari dagokionez, etxebizitza nagusien % 0,0 berokuntza zentrala zuten, % 73,3 banakakoa eta % 25,0 noizean behingoa.[14] Horrez gain, % 0,0 hodien bidezko gasa zuten eta % 0,8 igogailua.

Berogailu mota

% 73,3
% 25,0
Banakakoa (% 73,3)Noizean behingoa (% 25,0)

Bestelako ekipamenduak (etxebizitza nagusiak)

Hodien bidezko gasa% 0,0
Ur bero zentrala% 70,8
Igogailua% 0,8

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 288 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 39,9 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 22,2; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 23,3; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 14,6.[17] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 34,6 zen 2021ean eta % 39,9 2024an; beraz, 5,3 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 15,7 izatetik % 14,6 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 50,4 ziren, eta gizonen artean % 30,7; 19,7 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 14,1 eta gizonen % 15,0 ziren.

288biztanle 15 urte edo +, 2024
% 39,9goi-mailako ikasketak+5,3 puntu 2021etik mapa
% 14,6lehen hezkuntza edo gutxiago−1,2 puntu 2021etik mapa
% 14,6
% 23,3
% 22,2
% 39,9
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 14,6Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 23,3Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 22,2Goi-mailako ikasketak · % 39,9
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Gipuzkoako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Hernialde, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak115% 39,947% 30,768% 50,4
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa64% 22,239% 25,525% 18,5
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)67% 23,344% 28,823% 17,0
Lehen hezkuntza edo gutxiago42% 14,623% 15,019% 14,1
Guztira288% 100,0153% 100,0135% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Hernialde, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 34,6% 20,6% 29,0% 15,7286
2022% 35,9% 22,6% 26,1% 15,3287
2023% 35,5% 24,0% 25,4% 15,0287
2024% 39,9% 22,2% 23,3% 14,6288
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

2017an honela banatzen ziren sektore ekonomikoak: Lehen sektorea BEGaren %7. Bigarren sektorea %4,6. Hirugarren sektorea %73,4. Eraikuntza %15.[6]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 20.920 euro-koa zen[18], eta etxegune bakoitzeko 51.191 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (20.790 euro) parean dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 29.050 euro zen. Errenta gordina 25.244 euro-koa izan zen pertsonako.

Eustaten datuen arabera, 2024. urtean udalerriko 18 urteko eta gehiagoko biztanleen errenta pertsonalaren mediana —biztanleen erdiek baino gutxiago eta beste erdiek baino gehiago jasotzen duten zenbatekoa— 26.565 eurokoa zen[19][oh 1]: gizonena 31.486 eurokoa eta emakumeena 18.441 eurokoa; hau da, emakumeena gizonena baino % 41,4 txikiagoa. Gipuzkoa osoan, mediana 24.982 eurokoa zen. Familia-errentari dagokionez, udalerriko familien erdiek 56.734 euro baino gutxiago jaso zuten urtean; familien % 10ek 21.854 euro baino gutxiago jaso zuten, eta beste % 10ek 132.955 euro baino gehiago[20].

Errenta-pertzentilak, sexuaren arabera
Errenta pertsonala (2024) Gipuzkoako mapa
◄ gizonakPemakumeak ►
11.990
P20
2.420
16.341
P25
6.736
21.854
P30
8.513
26.822
P40
12.601
31.486
P50
18.441
37.584
P60
24.712
43.427
P70
31.733
45.051
P75
33.452
49.528
P80
36.205
65.041
P90
44.688
78.441
P95
53.002
127.305
P99
91.857
18 urteko eta gehiagoko pertsonak, sexuaren arabera.
Familia-errenta (2024) Gipuzkoako mapa
◄ gizonakPemakumeak ►
26.357
P10
9.179
41.206
P20
16.417
44.763
P25
27.480
48.634
P30
34.505
54.159
P40
39.761
65.559
P50
46.377
72.173
P60
53.169
81.261
P70
59.016
95.151
P75
72.004
101.011
P80
74.558
132.955
P90
111.362
159.686
P95
169.879
295.944
P99
182.576
Familiak, diru-sarrera nagusien hartzailearen sexuaren arabera.
Errenkada bakoitzeko balioa muga bat da: adibidez, P20 errenkadan, pertsonen edo familien % 20k zenbateko hori baino gutxiago jaso zuten; P50 mediana da. Bi grafikoek eskala bera dute. Iturria: Eustat.

Diru-sarrera guztien artean % 52,1 soldatak dira[21].

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[22][oh 2]. Udalerrian indizea 26,4 da, probintziakoaren (27,6; Gipuzkoako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,2 da, probintziakoaren (2,3; Gipuzkoako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,6) azpitik.

Eustatek beste adierazle bat ematen du[oh 1]: diru-sarrera txikienak dituzten familien % 20ren batez besteko errenta, handienak dituztenen % 20renaren ehuneko gisa adierazita; zenbat eta handiagoa izan, orduan eta berdinagoa da banaketa. 2024. urtean, udalerrian lehenengoek 20.422 euro jaso zuten batez beste, eta bigarrenek 143.162 euro; hau da, lehenengoen errenta bigarrenen % 14,3 zen[23] (Gipuzkoa osoan, % 11,3; udalerriko banaketa berdinagoa da). Pertsonen errentari dagokionez, diru-sarrera txikienak dituzten biztanleen erdiak batez beste 10.624 euro jaso zuen, eta handienak dituzten erdiak 46.697 euro; lehenengoen errenta bigarrenen % 22,8 zen[24] (Gipuzkoa osoan, % 22).

Errentaren bilakaera
Errenta pertsonala
EuroakUrtea010.00020.00030.00040.00050.00020132015201720192021202320. pertzentilaMediana80. pertzentilaErrenta pertsonala: 20., 50. eta 80. pertzentilak
20. pertzentila, mediana eta 80. pertzentila.
Familia-errenta
EuroakUrtea020.00040.00060.00080.000100.00020132015201720192021202320. pertzentilaMediana80. pertzentilaFamilia-errenta: 20., 50. eta 80. pertzentilak
20. pertzentila, mediana eta 80. pertzentila.
Iturria: Eustat.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Hernialde udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 153 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 53,7; gainerako % 46,3 inaktibo zeuden.[25] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 3,3 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 52,7 zen eta emakumezkoena % 54,8; langabezia-tasa, aldiz, % 2,5 eta % 4,1 zen, hurrenez hurren.[25]

Okupatuen kopurua 141 zen 2023ean, 2021eko 128etik gora.[26] Emakumeek okupatuen % 50,4 osatzen dute, eta gizonek % 49,6.

141okupatu, 2023+% 10,2 2021etik
% 50,4emakumeak okupatuen artean
% 53,7jarduera-tasa, 2024
% 3,3langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 51,9
% 46,3
Okupatuak · % 51,9Langabeak · % 1,8Inaktiboak · % 46,3
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Hernialde, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak148% 51,977% 51,371% 52,6
Langabeak5% 1,82% 1,33% 2,2
Inaktiboak132% 46,371% 47,361% 45,2
Guztira285% 100,0150% 100,0135% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 64,5), industria (% 24,1), eraikuntza (% 8,5) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 2,8).[26]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Gipuzkoako mapa
% 24,1
% 8,5
% 64,5
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 2,8Industria · % 24,1Eraikuntza · % 8,5Zerbitzuak · % 64,5

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 59,6; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 27,7), eta oinarrizko okupazioak % 8,5.[27] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 65,7 eta emakumeen % 53,5).

% 27,7
% 59,6
% 8,5
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 27,7Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 59,6Oinarrizko okupazioak · % 8,5Ez dago jasota · % 4,3
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Hernialde, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak39% 27,717% 24,322% 31,0
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak84% 59,646% 65,738% 53,5
Oinarrizko okupazioak12% 8,53% 4,39% 12,7
Ez dago jasota6% 4,34% 5,72% 2,8
Guztira141% 100,070% 100,071% 100,0

Okupatuen % 73,0 besteren konturako langileak dira, eta % 27,0 norberaren konturakoak.[28]

% 27,0
% 73,0
Norberaren kontura · % 27,0Besteren kontura eta beste egoera bat · % 73,0
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Hernialde, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura38% 27,023% 32,915% 21,1
Besteren kontura103% 73,047% 67,156% 78,9
Guztira141% 100,070% 100,071% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 21 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 101 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[29][oh 3]. Udalerriaren azalera 4 km² denez, NAE lurraldearen % 25,2 da[30]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 75,9 larre iraunkorrak (76,6 ha, 18 ustiategitan), % 14,3 arbolak (14,5 ha, 14 ustiategitan), % 8,9 lur goldagarria (9 ha, 15 ustiategitan), % 0,5 berotegiak edo babes garai irisgarriak (0,51 ha, 2 ustiategitan) eta % 0,4 norberaren kontsumorako baratzeak (0,38 ha, 16 ustiategitan)[oh 4].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
25%
75%
NAE · 101 ha (% 25,2)Gainerako azalera · 299 ha (% 74,8)
NAE, lur-erabileraren arabera
9%
76%
14%
Lur goldagarria · 9 ha (% 8,9)Larre iraunkorrak · 76,6 ha (% 75,9)Arbolak · 14,5 ha (% 14,3)Baratzeak · 0,38 ha (% 0,4)Berotegiak · 0,51 ha (% 0,5)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 114 behi, 226 ardi, 23 ahuntz, 16 zaldi eta 7 erlauntz zeuden[31].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 256 gidari zeuden erroldatuta: 142 gizon (% 55,5) eta 114 emakume (% 44,5)[32]. Biztanleen % 78,5 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 376 ibilgailuk osatzen zuten: 219 turismo, 59 motozikleta, 42 furgoneta, 16 kamioi eta 16 ziklomotor[32]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 672 turismokoa zen, probintziako (455) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.

Turismoen batez besteko adina 12,4 urtekoa zen; turismoen % 9,1k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 11k 25 urte baino gehiago[32]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 53,2 diesel zen eta % 45,5 gasolinazko; 1 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,3; probintzian % 0,8). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 3,5k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 29,4k ez zuen etiketarik[oh 5].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
38%
29%
29%
0 etiketa · 1 (% 0,3)ECO · 12 (% 3,2)C etiketa · 141 (% 37,7)B etiketa · 110 (% 29,4)Etiketarik gabe · 110 (% 29,4)
Turismoak, adinaren arabera
9%
16%
29%
35%
11%
< 4 urte · 20 (% 9,1)4–8 urte · 35 (% 16)8–15 urte · 64 (% 29,2)15–25 urte · 76 (% 34,7)≥ 25 urte · 24 (% 11)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Andra Mari Jaiak. Abuztuaren 15a.[33]

Hernialdeko Juan Joxe Imazen[34] testigantza, gerra garaian euskararik onena zein zen eta honen harira izandako eztabaiden ingurukoa. Euskal Herriko Ahotsak[35][36] proiekturako egindako elkarrizketa, ahozko ondarea jaso eta zabaltzeko.

Hernialdeko euskara[37] gipuzkeraren aldaera[38] bat da, erdiguneko gipuzkeraren[39] parte den Tolosaldeko euskara[40] da herrian hitz egiten dena. 2016an herritarren %84,24a euskalduna zen.[6]

2015eko udal hauteskundeetan Hernialdeko Herritarrak izeneko hautagai zerrenda bakarra aurkeztu zen. 128 boto eskuratuta, udaleko zazpi zinegotziak lortu eta Igaro Balda izendatu zuten alkate.[41]

Igaro Baldak 12 urte egin zituen alkatetzan.[41]

2019ko udal hauteskundeetan hauek izan ziren emaitzak: Herniope (Hernialdeko Herritarrak) taldeak 134 boto.[42][43] Aitor Zubillaga izendatu zuten alkate.[44]

2023ko udal hauteskundeetan hauek izan ziren emaitzak: Herniope talde independenteak 117 boto.[45]

Ondare garrantzitsua

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  • Jasokundearen Eliza. XVI. mendekoa. Santa Kruz apaiza herriko bikarioa izan zen bertan.[46]
  • Olatzaga baserria. Probintziako zaharrenetariko bat. Gipuzkoako Ondare Nazionalean sartuta dago. Santa Kruz apaiza bizi izan zen bertan.[46]
  • Anitzaga baserria.[46]
  • Urdanbilelus baserria.[46]
  • Aizkoateko haitzuloa.[46]
  • Aizkoateko iturria.[46]
  • Usuluts iturria.[46]

Hernialdetar ezagunak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Laiariak Hernialden, XX. mende hasieran

Argazki galeria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 INEk eta Eustatek metodologia desberdinak erabiltzen dituzte errenta kalkulatzeko, eta, horregatik, haien zifrak ez dira zuzenean alderagarriak. INEren Etxeguneen Errentaren Banaketaren Atlasak etxegune bakoitzaren errenta haren kide guztien artean banatzen du, adingabeak barne, eta haren P80/P20 zatidura kontsumo-unitateko errentaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura da (zenbat eta handiagoa, orduan eta desberdintasun handiagoa). Eustatek, berriz, 18 urteko eta gehiagoko pertsona bakoitzaren errenta eta familia bakoitzarena neurtzen ditu, eta haren 20/80 ratioak diru-sarrera txikienak dituzten % 20ren batez besteko errenta handienak dituztenen % 20renarekin alderatzen du, ehunekotan (zenbat eta handiagoa, orduan eta berdintasun handiagoa).
  2. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  3. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  5. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Euskararen Adierazle Sistema. Euskara-gaitasuna adinaren eta sexuaren arabera. EAE (eskualdeka/udalerrika). Eusko Jaurlaritza.
  2. ↑ «Etxeko erabilera» Euskararen erabilera (Wikipedia).
  3. ↑ «Udalaren zerbitzuak» Hernialde (kontsulta data: 2020-04-13).
  4. ↑ «Liburutegiak - Hezkuntza - Gida komertziala - Tolosaldeko ataria» ataria.eus (kontsulta data: 2020-04-13).
  5. ↑ «Historia» Hernialde (kontsulta data: 2020-04-13).
  6. 1 2 3 «Web Eustat. Hernialdeko datu estatistikoak» eu.eustat.eus (kontsulta data: 2020-04-13).
  7. ↑ Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera). .
  8. ↑ «Euskal AEko hazkunde begetatiboa, lurralde eremuka. 1975 - 2023-PxWeb» PxWeb (kontsulta data: 2026-07-29).
  9. ↑ «Euskal AEko jaiotza biziak, lurralde-eremuen eta sexuaren arabera. 1996 - 2024-PxWeb» PxWeb (kontsulta data: 2026-07-30).
  10. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Gipuzkoa.tab.
  11. ↑ Eustat, «Biztanleria jaioterriaren arabera», Jaioterria - Euskal Autonomia Erkidegoa - udalerriak.tab.
  12. ↑ Eustat, «Biztanleria nazionalitatearen herrialde-taldearen arabera», Nazionalitatea - Euskal Autonomia Erkidegoa - udalerriak.tab.
  13. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Gipuzkoa.tab.
  14. 1 2 3 4 5 6 «Etxebizitzen parkea» Biztanleriaren eta etxebizitzen errolda. Etxebizitzak (Eustat).
  15. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  16. ↑ (Gaztelaniaz) Mapa interactivo de precios de la vivienda en España. CoHispania.
  17. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  18. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Gipuzkoa.tab.
  19. ↑ Eustat, «Pertsona- eta familia-errentaren estatistika», Errenta pertsonalaren pertzentilak EUSTAT.tab.
  20. ↑ Eustat, «Pertsona- eta familia-errentaren estatistika», Errenta familiarraren pertzentilak EUSTAT Gipuzkoa.tab.
  21. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Gipuzkoa.tab.
  22. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  23. ↑ Eustat, «Pertsona- eta familia-errentaren estatistika», Errenta familiarraren adierazleak EUSTAT.tab.
  24. ↑ Eustat, «Pertsona- eta familia-errentaren estatistika», Errenta pertsonalaren adierazleak EUSTAT.tab.
  25. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  26. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  27. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  28. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  29. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Gipuzkoa.tab (Wikimedia Commons).
  30. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1639392.
  31. ↑ Eustat, «Nekazaritza-ustiategietako abelburuak, udalerriaren eta espeziearen arabera». Datuak: EUSTAT abeltzaintza.tab (Wikimedia Commons).
  32. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Gipuzkoa.tab (Wikimedia Commons).
  33. ↑ «Jaiak» Hernialde (kontsulta data: 2020-04-13).
  34. ↑ «Imaz Mujika, Juan Joxe - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-09-26).
  35. ↑ «Ahotsak.eus, Euskal Herriko hizkerak eta ahozko ondarea» www.ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-09-26).
  36. ↑ «Euskararen inguruko eztabaidak gerra garaian - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-09-26).
  37. ↑ «Hernialde - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-09-05).
  38. ↑ «Erdialdekoa - Gipuzkera - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-09-05).
  39. ↑ «Erdigunekoa (G) - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-09-05).
  40. ↑ «Tolosaldekoa - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-09-05).
  41. 1 2 ««Plan Orokorra martxan jartzeko legealdia da hau» - Hernialde» Tolosaldeko ataria (kontsulta data: 2020-04-13).
  42. ↑ www.euskadi.eus (kontsulta data: 2020-04-13).
  43. ↑ «Udal hauteskundeak 2019 - Hernialde - Tolosaldeko ataria» ataria.eus (kontsulta data: 2020-04-13).
  44. ↑ «Aitor Zubillaga Hernialden alkate berria - Hernialde» Tolosaldeko ataria (kontsulta data: 2020-04-13).
  45. ↑ «Udal hauteskundeak 2023 - Hernialde - Tolosaldeko ataria» ataria.eus (kontsulta data: 2024-03-15).
  46. 1 2 3 4 5 6 7 «Leku interesgarriak eta baserriak» Hernialde (kontsulta data: 2020-04-13).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]