Edukira joan

La Chapelle-sous-Dun

La Chapelle-sous-Dun
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Borgoina-Franche-Comté
Departamendua Saona eta Loira
BarrutiCharolleseko barrutia
Kantonamenducanton of Clayette
Izen ofizialaLa Chapelle-sous-Dun
Posta kodea71800
Geografia
Koordenatuak46°15′36″N 4°17′35″E / 46.26°N 4.2931°E / 46.26; 4.2931
Mapa
Azalera8,51 km²
Altitudea317 m, 553 m eta 403 m
MugakideakLa Clayette, Baudemont, Varennes-sous-Dun, Chassigny-sous-Dun eta Saint-Laurent-en-Brionnais
Demografia
Biztanleria419 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 205 (%48) (%52) 222 alt_right
Dentsitatea49 bizt/km²

La Chapelle-sous-Dun Frantziako udalerria da, Saona eta Loira departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. Azken erroldaren arabera 419 biztanle zituen 8,5 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: La Clayette, Baudemont, Varennes-sous-Dun, Chassigny-sous-Dun eta Saint-Laurent-en-Brionnais.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
La Chapelle-sous-DunLa Chapelle-sous-Dun
Població amb 691 habitants (2000)Baudemont (3,3 km)
Població amb 1919 habitants (2000)La Clayette (3,7 km)
Població amb 236 habitants (2000)Vauban (5,0 km)
Població amb 209 habitants (2000)Vareilles (5,2 km)
Població amb 176 habitants (2000)Saint-Racho (5,6 km)
Població amb 308 habitants (2000)Curbigny (5,7 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko erdialdea eta ipar-hegal aurrekoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: aire lehorra udan, eguzkialdi ona)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,7 °C-koa da, 16,6 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 973 mm-koa da, urtarrilean 1,2 euri-egun eta uztailean 8,3 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Charlieu udalerrian dago, 14,1 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,6 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 769,3 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41 °C-koa da, 2019ko uztailaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -16 °C-koa da, 2003ko urtarrilaren 13an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 10,6 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (19,6 °C) eta hotzena urtarrila (2,5 °C). Urteko prezipitazioa 936 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (100 mm) eta lehorrena otsaila (62 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,32 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (9,5 °C) baino 1,8 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2014, 2018, 2020, 2022 eta 2023. Urterik beroena 2022 izan zen (12,1 °C) eta hotzena 1963 (8,4 °C).[6]

    Datu klimatikoak (La Chapelle-sous-Dun)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 2.5 3.1 6.5 9.7 13.8 17.6 19.6 19.2 14.8 10.9 6.1 3.3 10.6
Pilatutako prezipitazioa (mm) 75 62 64 71 89 76 77 74 75 91 100 84 936
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,5 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,4+0,5+1,3+1,2+1,3+1,6+1,1+1,50,0+0,6+1,1+1,5
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,5 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea2004006008001000120014001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 222 gizon, 205 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
2.25
 
95+
 
0.00
2.25
 
90-94
 
4.88
2.25
 
85-89
 
2.44
9.01
 
80-84
 
4.88
4.50
 
75-79
 
4.88
13.51
 
70-74
 
19.51
2.25
 
65-69
 
2.44
4.50
 
60-64
 
0.00
4.50
 
55-59
 
14.63
13.51
 
50-54
 
4.88
0.00
 
45-49
 
2.44
4.50
 
40-44
 
4.88
4.50
 
35-39
 
7.32
6.76
 
30-34
 
4.88
2.25
 
25-29
 
2.44
0.00
 
20-24
 
2.44
4.50
 
15-19
 
2.44
7.21
 
10-14
 
2.44
7.21
 
5-9
 
4.88
4.50
 
0-4
 
7.32
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, La Chapelle-sous-Dun udalerrian 419 biztanle zeuden eta 195 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,15 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 37,4). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 31,8 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

419biztanle
195elkarbizitza-unitate
2,15lagun elkarbizitza-unitateko
128familia
Udalerria
% 26
% 37
% 32
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 128 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (73). Guraso bakarreko 5 familietatik 5etan ama zen guraso bakarra. 83 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

73
50
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 47,2), eskulangileak (% 17,4), goi-mailako langileak (% 12,8), enplegatuak (% 9,7). Talde nagusia (erretiratuak, % 47,2) Saona eta Loira departamenduko batez bestekoaren (% 37,8) gainetik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 2,6).[10]

Udalerria
% 13
% 10
% 17
% 47
Saona eta Loira
% 13
% 14
% 17
% 38
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 261 etxebizitza zeuden. Horietatik 189 egoitza nagusi ziren, 35 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 37 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (252), eta apartamentuak gutxi ziren (10). Egoitza nagusietatik 154 beren jabearen bizilekuak ziren, 31 alokairuan zeuden, 2 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 5 doan lagata.[11]

261etxebizitza
189egoitza nagusi
252etxe
10apartamentu

Etxebizitza multzoa

189
35
37
Egoitza nagusia (189)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (35)Hutsik (37)

Etxe mota

252
Etxea (252)Apartamentua (10)

Jabetza egoera

154
31
Jabeak (154)Alokairuan (31)HLM (2)Doan lagata (5)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (75).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik75
1919-194523
1946-197021
1971-199037
1991-200513
2006-202020

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (102). Fuel-olioa zen berogailu mota nagusia (76 etxebizitzatan). 162 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 85 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 94tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela5
3 gela26
4 gela55
5 gela edo gehiago102

Berogailu mota

76
41
64
Gas sarea (1)Fuel-olioa (76)Elektrizitatea (41)Gas botila (8)Bestelakoak (64)

Aparkalekua eta ibilgailuak

162aparkalekua
85ibilgailu 1
94ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 217 biztanleetatik 168 aktibo ziren (% 77,4), horietako 150 lanean (% 69,1) eta 18 langabezian (aktiboen % 10,7).

21715-64 urteko biztanle
% 77,4aktibo
% 69,1lanean
% 10,7langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 45,2
25-54 urte% 91,3
55-64 urte% 65,0
Gizonak% 80,9
Emakumeak% 73,5

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 19,0
BEPC, brebeta% 9,1
CAP-BEP% 5,4
Batxilergoa% 15,9
Goi-mailako +2% 8,3
Goi-mailako +3/4% 28,6
Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 10,7). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

49 ez-aktibotik 18 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 36,7), 14 erretiraturik zeuden (% 28,6) eta 16 bestelako ez-aktibo ziren (% 32,7).

Ez-aktiboak

% 37
% 29
% 33
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 220 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 150 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

220enplegu udalerrian
% 85,9soldatapeko
% 14,1ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 23.680 eurokoa zen.

23.680 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.970 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 17 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 zurgina, 1 ile apaindegia eta 2 jatetxeak.[13]

2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.[14]

2000. urtean La Chapelle-sous-Dun udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden, 657 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1993ko martxoaren 1an eta 2021ko martxoaren 31an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,1 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Charlieu », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]