Uña
| Uña | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Espainiako udalerria | |||||||||||
 | |||||||||||
| |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe |  Espainia | ||||||||||
| Autonomia |  Gaztela-Mantxa | ||||||||||
| Probintzia | Cuencako probintzia | ||||||||||
| Alkatea | Jose Luis Gomez Bachiller | ||||||||||
| Izen ofiziala | Uña | ||||||||||
| Posta kodea | 16... | ||||||||||
| INEk ezarritako kodea | 16219 | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 40°13′25″N 1°58′46″W / 40.223611111111°N 1.9794444444444°W | ||||||||||
 | |||||||||||
| Azalera | 23,25 km² | ||||||||||
| Altitudea | 1.130 m | ||||||||||
| Mugakideak | Cuenca eta Las Majadas | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 90 (2025) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 4 bizt/km² | ||||||||||
| Matrikula | CU | ||||||||||
.svg){kind=small}
Uña Cuencako udalerria da, Serranía de Cuenca eskualdean dagoena.
Azken erroldaren arabera 90 biztanle zituen 23,2 km²-ko azaleran.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: Cuenca eta Las Majadas.
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Cuencako mapa interaktiboak
| Biztanleria-piramidea 2025 Guztira: 54 gizon, 37 emakume | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Jatorria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 33 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 50,6) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 19,8 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 3,3 —probintzian % 16,3—.
Cuencako mapaBiztanleria atzerritarra
Espainiar estatutik kanpo jaiotako 3 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 66,7)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Maroko, Venezuela, Txile dira.
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 201 etxebizitza zeuden: 48 (% 23,9) nagusiak eta 153 (% 76,1) ez-nagusiak.[4] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 10 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 61 plazarekin (6,1 plaza etxebizitzako).[5]
Etxebizitza multzoa Cuencako mapa
Guztira 48 etxegune zeuden, eta horietatik 24 (% 50,0) pertsona bakarrekoak ziren.[6]
Etxeguneak tamainaren arabera
Hezkuntza-maila
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 89 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 37,1 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 21,3; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 28,1; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 13,5.[7] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 28,7 zen 2021ean eta % 37,1 2024an; beraz, 8,3 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 20,7 izatetik % 13,5 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 35,1 ziren, eta gizonen artean % 38,5; 3,3 puntuko aldea, gizonen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 21,6 eta gizonen % 7,7 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.
Cuencako mapa| Ikasketa-maila | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Goi-mailako ikasketak | 33 | % 37,1 | 20 | % 38,5 | 13 | % 35,1 |
| Bigarren hezkuntzako bigarren etapa | 19 | % 21,3 | 15 | % 28,8 | 4 | % 10,8 |
| Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) | 25 | % 28,1 | 13 | % 25,0 | 12 | % 32,4 |
| Lehen hezkuntza edo gutxiago | 12 | % 13,5 | 4 | % 7,7 | 8 | % 21,6 |
| Guztira | 89 | % 100,0 | 52 | % 100,0 | 37 | % 100,0 |
| Urtea | Goi-mailakoak | Batx. / erdi LH | DBH | Lehen H. edo gutx. | 15 urte edo + |
|---|---|---|---|---|---|
| 2021 | % 28,7 | % 21,8 | % 28,7 | % 20,7 | 87 |
| 2022 | % 31,3 | % 22,9 | % 26,5 | % 19,3 | 83 |
| 2023 | % 35,2 | % 21,6 | % 26,1 | % 17,0 | 88 |
| 2024 | % 37,1 | % 21,3 | % 28,1 | % 13,5 | 89 |
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Diru-sarrerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 16.888 euro-koa zen[8], eta etxegune bakoitzeko 29.103 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (13.624 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) — zen. Errenta gordina 19.899 euro-koa izan zen pertsonako.
Desberdintasuna
Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[9][oh 1].
Jarduera ekonomikoa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Uña udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 52 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 58,4; gainerako % 41,6 inaktibo zeuden.[10] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 3,8 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 65,4 zen eta emakumezkoena % 48,6; langabezia-tasa, aldiz, % 5,9 eta % 0,0 zen, hurrenez hurren.[10]
Okupatuen kopurua 49 zen 2023ean, 2021eko 43etik gora.[11] Emakumeek okupatuen % 32,7 osatzen dute, eta gizonek % 67,3.
| Egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Okupatuak | 50 | % 56,2 | 32 | % 61,5 | 18 | % 48,6 |
| Langabeak | 2 | % 2,2 | 2 | % 3,8 | 0 | % 0,0 |
| Inaktiboak | 37 | % 41,6 | 18 | % 34,6 | 19 | % 51,4 |
| Guztira | 89 | % 100,0 | 52 | % 100,0 | 37 | % 100,0 |
Jarduera-sektoreak
Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 75,5), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 14,3), eraikuntza (% 6,1) eta industria (% 4,1).[11]
Cuencako mapaOkupazioa eta lan-egoera
Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 49,0; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 38,8), eta oinarrizko okupazioak % 8,2.[12] Sexuaren arabera, gizonen artean goi eta erdi maila dira nagusi (% 45,5), eta emakumeen artean langile kualifikatuak (% 56,3).
| Okupazioa | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak | 19 | % 38,8 | 15 | % 45,5 | 4 | % 25,0 |
| Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak | 24 | % 49,0 | 15 | % 45,5 | 9 | % 56,3 |
| Oinarrizko okupazioak | 4 | % 8,2 | 1 | % 3,0 | 3 | % 18,8 |
| Ez dago jasota | 2 | % 4,1 | 2 | % 6,1 | 0 | % 0,0 |
| Guztira | 49 | % 100,0 | 33 | % 100,0 | 16 | % 100,0 |
Okupatuen % 71,4 besteren konturako langileak dira, eta % 28,6 norberaren konturakoak.[13]
| Lan-egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Norberaren kontura | 14 | % 28,6 | 9 | % 27,3 | 5 | % 31,3 |
| Besteren kontura | 35 | % 71,4 | 24 | % 72,7 | 11 | % 68,8 |
| Guztira | 49 | % 100,0 | 33 | % 100,0 | 16 | % 100,0 |
Lehen sektorea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Nekazaritza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 694 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[14][oh 2]. Udalerriaren azalera 23,3 km² denez, NAE lurraldearen % 29,8 da[15]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 90,6 larre iraunkorrak (629 ha, 2 ustiategitan), % 8,6 lur goldagarria (59,4 ha, 2 ustiategitan) eta % 0,8 arbolak (5,6 ha, ustiategi batean)[oh 3].
Ibilgailu-parkea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 46 gidari zeuden erroldatuta: 33 gizon (% 71,7) eta 13 emakume (% 28,3)[16]. Biztanleen % 50,5 gidatzeko gai zen.
Ibilgailu-parkea 122 ibilgailuk osatzen zuten: 69 turismo, 20 furgoneta, 16 motozikleta, 9 kamioi eta 3 ziklomotor[16]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 758 turismokoa zen, probintziako (605) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.
Turismoen batez besteko adina 14,1 urtekoa zen; turismoen % 7,2k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 14,5k 25 urte baino gehiago[16]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 53,7 diesel zen eta % 46,3 gasolinazko. Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 4,1k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 37,2k ez zuen etiketarik[oh 4].
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
- ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
- ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Cuenca.tab.
- ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Cuenca.tab.
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Cuenca.tab.
- ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Cuenca.tab (Wikimedia Commons).
- ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q769315.
- 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Cuenca.tab (Wikimedia Commons).
Ikus, gainera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]
 |
Artikulu hau Gaztela-Mantxako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
