Velefique
| Velefique | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Espainiako udalerria | |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe | |||||||||||
| Autonomia | |||||||||||
| Probintzia | Almeríako probintzia | ||||||||||
| Alkatea | Rafael García Sola | ||||||||||
| Izen ofiziala | Velefique | ||||||||||
| Posta kodea | 04212 | ||||||||||
| INEk ezarritako kodea | 04097 | ||||||||||
| Herriburua | Velefique | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 37°11′38″N 2°24′10″W / 37.1939°N 2.4029°W | ||||||||||
![]() | |||||||||||
| Azalera | 65 km² | ||||||||||
| Altitudea | 930 m | ||||||||||
| Mugakideak | Bacares, Sierro, Senés, Tabernas eta Castro de Filabres | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 230 (2025) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 4 bizt/km² | ||||||||||
| Matrikula | AL | ||||||||||
| velefique.es | |||||||||||
Velefique Espainiako Erresumako hego-ekialdeko udalerri bat da, Almeríako probintziakoa. 230 biztanle zituen 2025. urtean.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: Bacares, Sierro, Senés, Tabernas eta Castro de Filabres.
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Biztanleria-piramidea 2025 Guztira: 130 gizon, 100 emakume | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Jatorria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 46,1 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 40,4) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 3,5 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 6,5 —probintzian % 25,2—.
Biztanleria atzerritarra
Espainiar estatutik kanpo jaiotako 15 biztanleren artean, gehienak Europan jaioak dira (% 60)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Maroko, Errusia, Errumania dira.
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 384 etxebizitza zeuden: 128 (% 33,3) nagusiak eta 256 (% 66,7) ez-nagusiak.[4] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 2 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 16 plazarekin (8 plaza etxebizitzako).[5]
Tasazio-datuen arabera, 2023an udalerrian tasatutako etxebizitzen batez besteko prezioa 759 €/m²-koa zen (desbideratze tipikoa: 264 €/m²), eta prezio-tarte ohikoena 800-1.000 €/m² artekoa. Tasatutako etxebizitzen batez besteko azalera 117 m²-koa zen. 2022tik 2023ra % 4,5 jaitsi zen (795 €/m²). Balio hori Almeríako udalerrien medianaren (723 €/m²) % 5,0 gainetik zegoen.[6]
Etxebizitza multzoa
Almeríako mapa
Guztira 128 etxegune zeuden, eta horietatik 66 (% 51,6) pertsona bakarrekoak ziren.[7]
Etxeguneak tamainaren arabera
Hezkuntza-maila
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 242 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 26,0 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 16,1; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 33,9; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 24,0.[8] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 23,3 zen 2021ean eta % 26,0 2024an; beraz, 2,8 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 28,0 izatetik % 24,0 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 18,9 ziren, eta gizonen artean % 31,6; 12,7 puntuko aldea, gizonen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 28,3 eta gizonen % 20,6 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.
| Ikasketa-maila | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Goi-mailako ikasketak | 63 | % 26,0 | 43 | % 31,6 | 20 | % 18,9 |
| Bigarren hezkuntzako bigarren etapa | 39 | % 16,1 | 22 | % 16,2 | 17 | % 16,0 |
| Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) | 82 | % 33,9 | 43 | % 31,6 | 39 | % 36,8 |
| Lehen hezkuntza edo gutxiago | 58 | % 24,0 | 28 | % 20,6 | 30 | % 28,3 |
| Guztira | 242 | % 100,0 | 136 | % 100,0 | 106 | % 100,0 |
| Urtea | Goi-mailakoak | Batx. / erdi LH | DBH | Lehen H. edo gutx. | 15 urte edo + |
|---|---|---|---|---|---|
| 2021 | % 23,3 | % 15,9 | % 32,8 | % 28,0 | 232 |
| 2022 | % 24,9 | % 15,8 | % 31,5 | % 27,8 | 241 |
| 2023 | % 27,8 | % 15,5 | % 31,0 | % 25,8 | 252 |
| 2024 | % 26,0 | % 16,1 | % 33,9 | % 24,0 | 242 |
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Diru-sarrerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 15.293 euro-koa zen[9], eta etxegune bakoitzeko 27.702 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (12.244 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 19.250 euro zen. Errenta gordina 17.688 euro-koa izan zen pertsonako.
Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 32,6[10]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 49,8), beste diru-sarrerak (% 11,8), langabezia-prestazioak (% 2,7), beste prestazioak (% 3,1).
Desberdintasuna
Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[11][oh 1]. Udalerrian indizea 29,4 da, probintziakoaren (31,7;
Almeríako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,8 da, probintziakoaren (2,6;
Almeríako mapa) gainetik eta Espainiakoaren (2,6) gainetik.
Jarduera ekonomikoa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Velefique udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 96 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 39,7; gainerako % 60,3 inaktibo zeuden.[12] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 19,8 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 50,7 zen eta emakumezkoena % 25,5; langabezia-tasa, aldiz, % 21,7 eta % 14,8 zen, hurrenez hurren.[12]
Okupatuen kopurua 82 zen 2023ean, 2021eko 85etik behera.[13] Emakumeek okupatuen % 31,7 osatzen dute, eta gizonek % 68,3.
| Egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Okupatuak | 77 | % 31,8 | 54 | % 39,7 | 23 | % 21,7 |
| Langabeak | 19 | % 7,9 | 15 | % 11,0 | 4 | % 3,8 |
| Inaktiboak | 146 | % 60,3 | 67 | % 49,3 | 79 | % 74,5 |
| Guztira | 242 | % 100,0 | 136 | % 100,0 | 106 | % 100,0 |
Jarduera-sektoreak
Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 78,0), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 12,2), industria (% 4,9) eta eraikuntza (% 3,7).[13]
Okupazioa eta lan-egoera
Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 50,0; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 28,0), eta oinarrizko okupazioak % 15,9.[14] Sexuaren arabera, gizonen artean langile kualifikatuak dira nagusi (% 58,9), eta emakumeen artean goi eta erdi maila (% 38,5).
| Okupazioa | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak | 23 | % 28,0 | 13 | % 23,2 | 10 | % 38,5 |
| Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak | 41 | % 50,0 | 33 | % 58,9 | 8 | % 30,8 |
| Oinarrizko okupazioak | 13 | % 15,9 | 8 | % 14,3 | 5 | % 19,2 |
| Ez dago jasota | 5 | % 6,1 | 2 | % 3,6 | 3 | % 11,5 |
| Guztira | 82 | % 100,0 | 56 | % 100,0 | 26 | % 100,0 |
Okupatuen % 76,8 besteren konturako langileak dira, eta % 23,2 norberaren konturakoak.[15]
| Lan-egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Norberaren kontura | 19 | % 23,2 | 12 | % 21,4 | 7 | % 26,9 |
| Besteren kontura | 63 | % 76,8 | 44 | % 78,6 | 19 | % 73,1 |
| Guztira | 82 | % 100,0 | 56 | % 100,0 | 26 | % 100,0 |
Lehen sektorea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Nekazaritza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 19 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 194 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[16][oh 2]. Udalerriaren azalera 65 km² denez, NAE lurraldearen % 3 da[17]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 62,7 larre iraunkorrak (122 ha, 10 ustiategitan), % 31,2 arbolak (60,7 ha, 16 ustiategitan), % 4 lur goldagarria (7,7 ha, 6 ustiategitan), % 2,1 berotegiak edo babes garai irisgarriak (4 ha, ustiategi batean) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,01 ha, ustiategi batean)[oh 3].
Abeltzaintza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 752 ardi eta ahuntz zeuden[18][oh 4].
Ibilgailu-parkea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 70 gidari zeuden erroldatuta: 55 gizon (% 78,6) eta 15 emakume (% 21,4)[19]. Biztanleen % 30,4 gidatzeko gai zen.
Ibilgailu-parkea 263 ibilgailuk osatzen zuten: 141 turismo, 33 furgoneta, 31 motozikleta, 25 ziklomotor eta 23 kamioi[19]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 613 turismokoa zen, probintziako (535) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.
Turismoen batez besteko adina 13,2 urtekoa zen; turismoen % 11,3k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 17k 25 urte baino gehiago[19]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 55,2 diesel zen eta % 43,7 gasolinazko. Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 3,8k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 44,4k ez zuen etiketarik[oh 5].
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
- ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
- ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
- ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Almería.tab.
- ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Almería.tab.
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) Mapa interactivo de precios de la vivienda en España. CoHispania.
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Almería.tab.
- ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Almería.tab.
- ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Almería.tab (Wikimedia Commons).
- ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q980597.
- ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Almería.tab (Wikimedia Commons).
- 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Almería.tab (Wikimedia Commons).
Ikus, gainera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Artikulu hau Andaluziako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |

