Ziburu

Biztanleria-piramidea 2022; Guztira: 2.836 gizon, 3.130 emakume
	Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta.

Ziburu
	Lapurdi, Euskal Herria
	Ziburu, Nazioarteko Espazio Estaziotik ikusia. Goian, ezkerrean, Zokoa. Eskuinean, Donibane Lohizune.
	; Armarria
	; Armarria
Kokapena
Herrialdea	Euskal Herria
Lurraldea	Lapurdi
Administrazioa
Estatua	Frantzia
Eskualdea	Akitania Berria
Departamendua	Pirinio Atlantikoak
Elkargoa	Euskal Hirigune Elkargoa
Barrutia	Baiona
Kantonamendua	Donibane Lohizune
Izen ofiziala	Ciboure
Auzapeza; (2026-2032)	Eneko Aldana-Douat; (EH Bai)
Posta kodea	64500
INSEE kodea	64189
Herritarra	ziburutar
Geografia
Koordenatuak	43°23′07″N 1°40′04″W / 43.3853°N 1.6678°W
Azalera	7,44 km²
Garaiera	0-83 metro
Distantzia	23 km (Baionatik)
Demografia
Biztanleria	6.220 (2018: −6)
Dentsitatea	799,87 biztanle/km²
Euskara
Euskaldunak	% 11,04 (2010)
Erabilera	% 0,69 (2011)
Datu gehigarriak
Sorrera	1574. urtea
Webgunea	http://www.ciboure.fr

Artikulu hau Lapurdiko herriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Ziburu (igarobidea)».

Ziburu Lapurdiko mendebaldeko udalerri bat da, Lapurdi Itsasegia eskualdekoa, Donibane Lohizuneko badian kokatua.

Izena

Izena zubi eta buru hitzen elkarketatik ei datorkio (cf. Subiboure dokumentatua XIII. mendean, Donibane Lohizuneko udal artxiboan). Frantsesera egokitzeko, Ciboure erabiltzen da lehen herriguneari deitzeko, etimologia ilunduz. Izan ere, Urdazuri ibaiaren ezkerraldetik Bordagain muinoraino hedatzen da Ziburu. Hortaz, Zubiburun dago Donibane Lohizunera pasatzeko estriboa edo zubiaren burua; hortik Zubiburu > Ziburu izena.

Leku-izenak honako grafiak izan ditu:^[1]

Subiboure (XIII. mendea, Donibane Lohizuneko udal artxiboa),
Siboure (1650, Gouvernement général de Guienne et Guascogne et Pays circonvoisins eta Carte des Pays Basques de France et d'Espagne izeneko mapetan),
Siboro (1657),^[2]
Sanctus Vincentius de Siboure (1684, Baionako diozesiaren bilduma^[3]) eta
Ziburu,^[4] XIX. mendea.

Geografia

Auzoak

Zokoa auzoa, itsaso eta badiaren artean kokatua, Urruñarekin batera administratzen du.

Bordagain
Herri
Hegoa

Ingurune naturala

Untsin eta Urdazuri ibaiak igarotzen dira udalerritik, azken honen gaineko zubiagatik datorkiola izena herriari. Udalerriak bost hondartza ditu: Zokokoa propio, Ontzien hondartza eta Gaztelukoa ere Zokoan direnak, Ziburukoa propioa eta Kuboaren hondartza.^[5]

Herriko gune nagusiak Donibane Lohizuneko portura ematen du, baina bere ezkerreladean bada kirol portu txiki bat, Larraldenekoa. Beste portu bat dago Zokoan.

Bestalde, Ziburu eta Hendaia udalerrien arteko kostaldean Euskal erlaitza hedatzen da.

Udalerri mugakideak

Donibane Lohizune ekialdean
Azkaine hegoaldean
Urruña mendebaldean

Mapa — Ziburu eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Klima

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko garbia du^[6]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe^[7]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Pirinio Atlantikoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak (>1200 mm/urte) urte osoan; negu oso epela (7,5 °C lautadan), haize ahulak)^[8]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago^[9].

1991-2020 aldirako, udalerrian bertan dagoen Météo-France estazioan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 15 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1521,3 mm-koa delarik^[10]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42 °C-koa da, 2022ko ekainaren 18an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -12 °C-koa da, 1956ko otsailaren 3an lortua^{[oh 1]}^[10].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 14,1 °C-koa da.^{[oh 2]} Hilabeterik beroena abuztua da (20,6 °C) eta hotzena urtarrila (8,4 °C). Urteko prezipitazioa 1420 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (199 mm) eta lehorrena uztaila (72 mm).^[11]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,28 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (13,2 °C) baino 1,5 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenetatik lau 2000tik aurrerakoak dira (2020, 2022, 2023 eta 2025). Urterik beroena 2022 izan zen (15,4 °C) eta hotzena 1972 (12,3 °C).^[11]

Datu klimatikoak (Ziburu)
Hila	Urt	Ots	Mar	Api	Mai	Eka	Uzt	Abu	Ira	Urr	Aza	Abe	Urtekoa
Batez besteko tenperatura (ºC)	8.4	8.7	10.9	12.4	15.4	18.2	20.1	20.6	18.4	15.7	11.4	9.2	14.1
Pilatutako prezipitazioa (mm)	138	108	102	117	115	93	72	83	115	135	199	144	1420
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua

Berotze-marrak, 1959–2025

Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (13,2 °C).

195919922025

hotzagoabatez bestekoaberoagoa

Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain

UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe

+0,8+0,1+1,2+1,1+1,2+1,2+0,7+1,2+0,3+0,7+0,9+1,1

1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.

Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025

°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (13,2 °C)

+3 °C−3 °C

195919922025

batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Historia

XVI. mendean izurriak gogor jo zuen Lapurdi, eta 1598ko agerketa aipagai duten idazkiak daude herrian.^[12]

1574an bihurtu zen Ziburu udalerri independente, aurretik Urruñaren zati baitzen.^[13] Hargatik, independentzia hori 1603an bakarrik gauzatu zen, eta Urtubiako jaunaren zuzeneko etsaigoa izan zuen, herri lurren jabetza eta hamarrenen kobrantza beretzat nahi baitzituen, besteak beste. Gainera, gatazka bizia zen Donibane Lohizunerekin porturatzen ziren itsasontzien gaineko zergak zirela eta.

Herria

Ziburuko kaleetan ibiltzea benetako gozamena da: Agorreta, Pocalette, Iturritza, Ravel... alboetan euskal arkitekturako ohiko etxeak, habeak bistan, fatxadak zertxobait aurreratuak (solairu bakoitzak 20 cm gehiago ditu, eta aleroi bikaina, erauntsien erasoari aurre egiteko.

Zigarroa etxea adibidetzat har dezakegu. Etxe batzuek etxe‑egutera handia dute. XVI. mendearen erdialdean San Bixintxo eliza eraiki zuten, Ziburu Urruñatik banandu zenean. Geroago egin zuten oktogono‑formako kanpandorrea, gainean orratza, arbelezko estalkia, absidea eta bi kapera. XVII. mendeko bost erretaula bikain ditu eta egurrezko hiru galeria, elkarlotuta. Elizaren atzealdean garai batean kaskarotentzako atea eta lekua. Izan ere, Ziburu nomaden babesleku izan zen, mespretxatutako jendea iritsi zen, ezaugarri fisiko desberdinak zituztenak, Baztango agoten antzekoak, eta, Lapurdiko legeek agintzen zuten bananduta egon behar zutela gizarte‑ekitaldietan.

XIX. mendean gizartea aldatzen hasi zen, emakume kaskarotak ezagunak egin ziren, senarrek arrantzatutako arrain freskoa saltzen zuten; oinez edo zaldi gainean joaten ziren Baionara, lau miliako ibilbidea eginda. Historialari zorrotzek (esate baterako Eugéne Goienetxek) Ziburuko lehenengo eliza Bordagain muinoan egin zutela pentsatzen dute, eta han dagoen dorrea, hain zuzen, eliza haren kanpandorre izan zela. Gainera, talaiariek ere erabiltzen zuten, baleak ikusteko. Espainiarrek auzo hura erre zuten 1686an, eta Soult mariskalak basoko zuhaitzak errotik mozteko agindua eman zuen 1813an, Zokoa harresitzeko. Gaur egun, dorrearen ondoan harrizko gurutzadura zaharra eta Bordagaineko Andre Mariaren kapera daude. Bordagaindik ikusten diren bistek merezi dute haraino igotzea.

Horretarako, iturriaren ondoko eskailerak igo, Gurutze Gorriaren aurretik pasa, eta Mapau kalean gora igo behar dugu. Ugaranaren bokalean eratzen den lurmutur batean 1613an eraikitako errekoletoen komentua dago, sorginei aurre egiteko eta Donibane eta Zibururen arteko liskarrak baretzeko.

Mende erdi bat lehenago, ziburutarrek auzi larria izan zuten donibandarrekin, atzerriko ontzien trafikoari buruz. Izan ere, herri bakoitzak aldarrikatzen zuen Ugarana itsasadarraren jabe zela.

Errekoletoen zenobioak klaustro interesgarria du, eta iturri bat, Mazarinoren emaria —politikari trebea, kardinala eta diplomatikoa, Luis XIV.aren eskuineko eskua—. Agorreta kalean erromesentzako ospitalea zegoen, errekoletoen komunitatearen ardurapean.

Arrantza eta haren ondorioz sortutako beste jarduerak izan dira Ziburuko ekonomiaren ardatza. Turismoa eta ostalaritza baztertu gabe, gaur egun ere arrantza dute oinarri. Jatetxeak, hotelak eta kanpinak daude. Klub nautikoa badago eta golf‑zelaia ere bai.

Ziburu Maurice Ravelen sorterri izateaz harro dago (eta arrazoi du). Konpositore modernista 1875eko martxoaren 7an jaio zen, Ravelen izen handia daraman kaleko 12. zenbakian. Erraz ezagutzen da etxea, itxura nordikoa duen bakarra baita. Harlanduzko fatxada, gargolak eta elementu hibridoak ditu, eta kalearen lerroarekin bat egiten du. Ravelek sortutako musikaren zati bat Ziburun egina da; esate baterako Hirukotea, 1914an ondua.

Herriko idazle eta elizgizonak ere ez ditugu ahaztu behar: Argaingarats, D’Aranbillague, Gazteluzar eta Joannes Etxeberri. Etxeberrik Baleazaleen otoitza, Arpoiz jotako balearen otoitza, eta Esker ematea balea harrapatu izanagatik idatzi zituen. Horrenbestez, bale arrantzaren jarduera horrek Lapurdin zuen garrantzia begi bistan dago. Bestetik, Bordeleko Pierre de Lancre frantses epaileak inkisizioaren sutan erre zituen Ziburuko bi apaiz: Miguelena eta Bocale, deabru‑hitzarmenak eta meza beltzak egitea leporatuta. Auzitegi santuak Ziburuko herri txikian bostehun bat pertsonari jarri zien heriotza‑zigorra, sorginkeria edo ezkutuko praktikak egotzita.

Maurice Ravel moilatik Donibane Lohizuneko portuaren eta hiriaren bista ederra dugu begien aurrean. Jarrai diezaiogun ertzari, eta berehala iritsiko gara hilerrira. Haren ondoan dago Pierre Benoit (1885‑1962) idazlearen omenez jarritako monumentua. Euskal Herriko eguneroko bizitza inspirazio‑iturri izanik, hainbat liburu idatzi zituen: Atno, Le Pays Basque, Le Casino de Barbazan, Pour Don Carlos nobela historikoa, eta, batez ere, Les amours mortes, maisuki azaldu baitzuen Lapurdiko txoko horretako xehetasunak. Ziburun atseden hartu ohi zuen, Bordagaingo Alegria etxean hil zen, eta Ziburuko hilerri zurian ehortzi zuten.

Demografia

XIX. mende osoan zehar eta XX. mendearen hasieran 2.000 biztanle inguruko populazio egonkorra izan ondoren, 1920tik 1960ra biztanle kopurua hirukoiztu egin zen. XX. mendearen bukaerara arte 6.000 inguru biztanletan egonkortu zen, baina XXI. mendearen hasiera berriro hazi zen, ia 7.000 biztanleren mailaraino.

Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Hazkunde begetatiboa

Urtea	2008	2009	2010	2011	2012	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025
Hazkunde begetatiboa	−14	−25	8	−17	−11	−30	−29	−26	−22	−27	−32	−37	−40	−30	−56	−47	−62	−38
Jaiotzak	61	47	69	64	62	56	45	54	53	45	47	44	34	41	41	39	36	40
Heriotzak	75	72	61	81	73	86	74	80	75	72	79	81	74	71	97	86	98	78

Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak INSEE erakundeak eskaintzen ditu^[15] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Familiak eta etxeguneak

2023 erroldaren arabera, Ciboure udalerrian 5.898 biztanle zeuden eta 3.171 elkarbizitza unitate^{[oh 3]}, hau da, 1,86 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 44,6), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).^[16]

5.898biztanle

3.171elkarbizitza-unitate

1,86lagun elkarbizitza-unitateko

1.717familia

Udalerria

% 14

% 32

% 8

% 45

Metropolitar Frantzia

% 24

% 26

% 10

% 39

Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 1.717 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (1.004). Guraso bakarreko 274 familietatik 219etan ama zen guraso bakarra. 1.108 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 308k seme-alaba bakarra zuten etxean, 207k bi, eta 93k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 439 bikoteetatik 20tan (% 4,6) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.^[16]

1.004

439

274

Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean1.108

Seme-alaba bat308

Bi seme-alaba207

Hiru seme-alaba83

Lau edo gehiago10

15 urte edo gehiago zituzten 5.295 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 6,8 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 43,6. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 65-79 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 67,4).^[16]

Bakarrik bizi da

15-24% 7

25-39% 23

40-54% 20

55-64% 27

65-79% 31

80 +% 44

Bikotean bizi da

15-24% 10

25-39% 60

40-54% 64

55-64% 64

65-79% 67

80 +% 48

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 44,9 ezkonduta zegoen, eta beste % 13,2 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 8,6 izatezko bikotean eta % 4,6 PACS bidez lotuta). % 24,0 ezkongabeak ziren, % 9,6 alargunak eta % 8,3 dibortziatuak.^[16]

Ezkonduta% 44,9

Ezkongabea% 24,0

Alarguna% 9,6

Izatezko bikotean% 8,6

Dibortziatuta% 8,3

PACS bidez lotuta% 4,6

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 45,2), erdi-mailako lanbideak (% 14,0), enplegatuak (% 13,6), eskulangileak (% 8,5). Talde nagusia (erretiratuak, % 45,2) Pirinio Atlantikoak departamenduko batez bestekoaren (% 34,1) gainetik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,2).^[16]

Udalerria

% 8

% 14

% 8

% 45

Pirinio Atlantikoak

% 11

% 16

% 15

% 12

% 34

Metropolitar Frantzia

% 13

% 16

% 15

% 14

% 30

NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023

	Kopurua	%
Elkarbizitza-unitateak
Seme-alabekin bizi ziren bikoteak	439	% 13,8
Etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak	999	% 31,5
Guraso bakarrekoak	269	% 8,5
Kide bakarrekoak	1.414	% 44,6
Bestelakoak	50	% 1,6
Familiak
Seme-alabarik gabeko bikoteak	1.004	% 58,5
Seme-alabadun bikoteak	439	% 25,6
Guraso bakarrekoak	274	% 16,0
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean	1.108	% 64,5
Seme-alaba bat	308	% 17,9
Bi seme-alaba	207	% 12,1
Hiru seme-alaba	83	% 4,8
Lau seme-alaba edo gehiago	10	% 0,6
Egoera zibila (15 urte edo gehiago)
Ezkonduta	2.380	% 44,9
Izatezko bikotean	457	% 8,6
PACS bidez lotuta	241	% 4,6
Ezkongabea	1.269	% 24,0
Alarguna	510	% 9,6
Dibortziatuta	440	% 8,3
Erreferentziazko pertsonaren lanbidea
Nekazariak	5	% 0,2
Artisau, merkatari eta enpresa-buruak	194	% 6,1
Goi-mailako langileak	254	% 8,0
Erdi-mailako lanbideak	444	% 14,0
Enplegatuak	430	% 13,6
Eskulangileak	269	% 8,5
Erretiratuak	1.434	% 45,2
Bestelakoak	140	% 4,4
Iturria: INSEE, RP2023.

Etxebizitza

2023 erroldaren arabera, udalerrian 6.430 etxebizitza zeuden. Horietatik 3.178 egoitza nagusi ziren, 3.017 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 235 hutsik zeuden. Apartamentuak ziren nagusi (4.653), etxeak baino gehiago (1.755). Egoitza nagusietatik 1.982 beren jabearen bizilekuak ziren, 1.113 alokairuan zeuden, 402 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 83 doan lagata.^[17]

6.430etxebizitza

3.178egoitza nagusi

1.755etxe

4.653apartamentu

Etxebizitza multzoa

3.178

3.017

Egoitza nagusia (3.178)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (3.017)Hutsik (235)

Etxe mota

1.755

4.653

Etxea (1.755)Apartamentua (4.653)

Jabetza egoera

1.982

1.113

402

Jabeak (1.982)Alokairuan (1.113)HLM (402)Doan lagata (83)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1946-1970 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (914).^[17]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik152

1919-1945183

1946-1970914

1971-1990719

1991-2005562

2006-2020551

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (1.070). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (1.934 etxebizitzatan). 2.134 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 1.779 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 1.039tan bi edo gehiago.^[17]

Gela kopurua

1 gela66

2 gela476

3 gela781

4 gela786

5 gela edo gehiago1.070

Berogailu mota

1.934

1.077

Gas sarea (1.934)Fuel-olioa (51)Elektrizitatea (1.077)Gas botila (8)Bestelakoak (108)

Aparkalekua eta ibilgailuak

2.134aparkalekua

1.779ibilgailu 1

1.039ibilgailu 2+

Taula osoa: etxebizitzak, 2023

	Kopurua	%
Etxebizitza multzoa
Egoitza nagusia	3.178	% 49,4
Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa	3.017	% 46,9
Hutsik	235	% 3,7
Etxe mota
Etxeak	1.755	% 27,3
Apartamentuak	4.653	% 72,4
Gela kopurua (egoitza nagusiak)
1 gela	66	% 2,1
2 gela	476	% 15,0
3 gela	781	% 24,6
4 gela	786	% 24,7
5 gela edo gehiago	1.070	% 33,7
Eraikuntza garaia (egoitza nagusiak)
1919 aurretik	152	% 4,8
1919-1945	183	% 5,8
1946-1970	914	% 28,8
1971-1990	719	% 22,6
1991-2005	562	% 17,7
2006-2020	551	% 17,3
Jabetza egoera (egoitza nagusiak)
Jabeak	1.982	% 62,4
Alokairuan	1.113	% 35,0
HLM	402	% 12,6
Doan lagata	83	% 2,6
Berogailu mota (egoitza nagusiak)
Gas sarea	1.934	% 60,9
Fuel-olioa	51	% 1,6
Elektrizitatea	1.077	% 33,9
Gas botila	8	% 0,3
Bestelakoak	108	% 3,4
Aparkalekua eta ibilgailuak (egoitza nagusiak)
Aparkalekua	2.134	% 67,1
Ibilgailu bat	1.779	% 56,0
Bi ibilgailu edo gehiago	1.039	% 32,7
Iturria: INSEE, RP2023.

Ekonomia

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 3.114 biztanleetatik 2.321 aktibo ziren (% 74,5), horietako 2.039 lanean (% 65,5) eta 282 langabezian (aktiboen % 12,1).

3.11415-64 urteko biztanle

% 74,5aktibo

% 65,5lanean

% 12,1langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 40,5

25-54 urte% 93,0

55-64 urte% 56,1

Gizonak% 76,6

Emakumeak% 72,6

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 21,5

BEPC, brebeta% 18,8

CAP-BEP% 14,8

Batxilergoa% 11,9

Goi-mailako +2% 9,7

Goi-mailako +3/4% 6,9

Goi-mailako +5% 10,2

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 12,1). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

793 ez-aktibotik 238 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 30,0), 292 erretiraturik zeuden (% 36,8) eta 263 bestelako ez-aktibo ziren (% 33,2).

Ez-aktiboak

% 30

% 37

% 33

Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria^{[oh 4]}

% 12

% 17

% 27

% 28

% 17

NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 1.302 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 2.039 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.^{[oh 5]}

1.302enplegu udalerrian

% 67,7soldatapeko

% 32,3ez-soldatapeko

NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 27.010 eurokoa zen, eta biztanleen % 13 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

27.010 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 26.300 €

% 13,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 13,3

Departamenduarekiko konparaketa xehea

Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua)

18 urtez azpiko% 17,6

18-29 urte% 17,6

30-39 urte% 12,5

40-49 urte% 13,4

50-64 urte% 12,4

65-74 urte% 9,0

75 urte eta gehiago% 9,3

Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua)

Jabeak% 6,5

Errentariak% 25,8

Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua)

INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga).

Jarduera-errenta% 65,1

Pentsio/erretiroak% 32,3

Ondarea, bestelakoak% 13,8

Gizarte-prestazioak% 4,4

Zuzeneko zergak−% 15,7

Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 57,3, ez-soldatapekoen errenta % 5,5, langabezia-sariak % 2,3.

Sakontzeko, irakurri: «Donibane Lohizuneko portua»

Udalerriak arrantza portua partekatzen du Donibane Lohizunerekin.

Ondasun nabarmenak

Bordagaineko Andre Mariaren eliza eta dorrea: Gaur egun zaharberrituak eta egoera bikainean dauden eliza eta dorrea.
Charles de Gaulle zubia: Ziburu eta Donibane Lohizune elkarlotzen ditu.
Errekoletoen komentua: 1610ean eraikia, eta 1791an Frantziako Iraultzarekin arpilatua eta desjabetua.
Portuko edota Ziburuko itsasargia,^[18] André Pavlosky-k eraikia, monumentu historiko dago izendatuta.
Zokoko itsasargia: 1844an eraikia.
Zokoko gotorlekua ^[19] XVII. mendekoa da.
Ziburuko iturria: XVII. mendekoa, 1925. urtetik aurrera monumentu historiko dago izendaturik ^[20].
Lehen-Tokia etxea: Euskal estiloko arkitektura duen etxe bikaina.
Leihorra etxea: 1916an Joseph Hiriart arkitektoak eraikitako Art Déco estiloko etxea.
Neria etxea^[21], XVII. mendekoa da eta 1813 eta 1814. urteetan Wellington jeneralaren tropen ospitale izan zen.
Maurice Ravelen jaiotetxea edo San Estebania^[22], XVII. mendekoa da.
Neria etxea: Euskal estiloko arkitektura duen etxe bikaina.
Lehen-Tokia etxea^[23], 1924 eta 1926 urteen artean eraikia, monumentu historiko dago izendaturik.
Bordagaingo Andra Mariaren eliza zaharra eta dorrea^[24], 1987. urtetik aurrera monumentu historiko dago izendaturik.
Gurutze zuria^[25], Donejakue bide zaharrean kokaturik, 1616. urtekoa da.
San Bixintxo eliza^[26] XVI. mendean du jatorria.^[27]
Ziburuko herriko etxea: Udalaren egoitza.
Ziburuko iturria: 1676an eraikia.

Argazki galeria

Bordagaineko Andre Mariaren eliza eta dorrea
Zokoko itsasargia
Zokoko gotorlekua
Maurice Ravelen jaiotetxea.
San Bixintxo eliza
Errekoletoen komentua.
Ziburuko herriko etxea
Ziburuko etxeak, atzealdean Larrun mendia ageri delarik.

Jaiak

Ziburuk uda‑garaian eta egitarau zabal batean kontzertuak eta jaialdiak antolatzen ditu (Musique á la Côte Basque), baita kulturaren, kirolaren eta festen alorreko hainbat ekitaldi ere.

Herriko festak urtarrilaren 22an dira, bitxintxo herrikoiak.

Ziburutar ospetsuak

Martin Oiharzabal, XV. mendeko itsasgizon eta idazlea.
Joanes Etxeberri Ziburukoa (1580-1665), euskal idazle handia.
Martin Sopite, XVII. mendea, itsasgizona, baleazalea. 1635ean balearen sarraskia itsasontzian egiteko labea asmatu zuen.
Piarres Etxeberri, XVII. mendea, idazlea eta itzultzailea. Itsasoko Nabigazionea itzuli zuen, jatorriz Martin Oiharzabalek egina.
Bernard Gazteluzar (1619-1701), idazle jesuita.
Jean Baptiste Kamusarri (1815-1840), euskal olerkari erromantikoa.
Maurice Ravel (1875-1937), musikagilea.
Joseph Abeberri (1895 - 1944), Ziburuko auzapez ezkertiar eta euskaltzalea, sortzez Arrangoitzekoa. Naziek deportatua eta Mauthausengo kontzentrazio esparruan eraila.
Janbattitt Dirassar (1937-), euskal idazlea eta kazetaria. Sortzez Hazparnekoa, Ziburun bizi da.
Michèle Alliot-Marie (1946-), etxea bertan du eta Herriko Etxeko kontseilaria izan zen.
Xabier Soubelet (1953-), idazlea, margolaria eta kantaria.
Bixintxo Bilbao (1991), esku-huskako pilotaria.

Oharrak

↑ Estazioko erregistroak 1921ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 2,8 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

Artikulu honen edukiaren zati bat Euskal Herri Enblematikoa entziklopediako Itsasoko Historia. Euskal Kostaldeko Gida. liburutik txertatu zen 2014-12-18 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, liburu hori eta entziklopedia horretako beste zenbait Creative Commons Aitortu 3.0 Espainia lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

↑ Raymond, Paul. Dictionnaire topographique Béarn-Pays basque. .
↑ Jean-Baptiste Orpustanen esanetan
↑ XVII. eta XVIII. mendea - Archives départementales des Pyrénées-Atlantiques
↑ Lhande, Pierre. (1926). Dictionnaire basque-français. .
↑ (Frantsesez) «Les plages de Ciboure - Saint-Jean-de-Luz Tourisme» www.saint-jean-de-luz.com 2021-04-28 (kontsulta data: 2026-09-01).
↑ (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501 doi:10.4000/cybergeo.23155..
↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116 doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Socoa », fiche climatologique. .
1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
↑ Goihenetxe, Manex. (2001). Histoire générale du Pays basque III : Évolution économique et sociale du XVIe au XVIIIe siècle. 3 Donostia / Baiona: Elkarlanean, 42-43 or. ISBN 8483317443 eta 9788483317440. OCLC .466971263.
↑ Jean-Noël Darrobers; Hubert Lamant-Duhart; et al. (1992). Ciboure. Ekaina.
↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
↑ (Frantsesez) Frantziako Kultura Ministerioa - Zokoko itsasargiari buruzko oharra
↑ (Frantsesez) Frantziako Kultura Ministerioa - Zokoko gotorlekuari buruzko oharra
↑ Frantziako Kultura Ministerioa - XVII. mendeko iturriari buruzko oharra
↑ Frantziako Kultura Ministerioa - Neria etxeari buruzko oharra
↑ Frantziako Kultura Ministerioa - Ravelen etxeari buruzko oharra
↑ Frantziako Kultura Ministerioa - Lehen-Tokia villari buruzko oharra
↑ Frantziako Kultura Ministerioa - Andra Mariaren elizari buruzko oharra
↑ Frantziako Kultura Ministerioa - Gurutze zuriari buruzko oharra
↑ Frantziako Kultura Ministerioa - Done Bikendi elizari buruzko oharra
↑ Des origines à la Révolution, Ciboure. Ekaina,, 145 eta 146 or..

Kanpo estekak

Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Lapurdi

Ziburuko herriko etxea edo udalaren webgunea
Joseba Aurkenerena: Martin Sopite baleazale ziburutarra.

Datuak: Q235208
Multimedia: Ciboure / Q235208
Liburuak: Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Ziburu

[11] Estazioko erregistroak 1921ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.

[MF-SIM-sareta-12] Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 2,8 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.

[18] INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.

[21] Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.

[22] Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

[Raymond-1] Raymond, Paul. Dictionnaire topographique Béarn-Pays basque. .

[2] Jean-Baptiste Orpustanen esanetan

[Collations_Bayonne-3] XVII. eta XVIII. mendea - Archives départementales des Pyrénées-Atlantiques

[Lhande-4] Lhande, Pierre. (1926). Dictionnaire basque-français. .

[5] (Frantsesez) «Les plages de Ciboure - Saint-Jean-de-Luz Tourisme» www.saint-jean-de-luz.com 2021-04-28 (kontsulta data: 2026-09-01).

[Joly-6] (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501 doi:10.4000/cybergeo.23155..

[Dubreuil2022-7] (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116 doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..

[MFTipologia-8] (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .

[RE2020-9] (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.

[FICHECLIM64189001-10] 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Socoa », fiche climatologique. .

[MF-SIM-13] 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.

[14] Goihenetxe, Manex. (2001). Histoire générale du Pays basque III : Évolution économique et sociale du XVIe au XVIIIe siècle. 3 Donostia / Baiona: Elkarlanean, 42-43 or. ISBN 8483317443 eta 9788483317440. OCLC .466971263.

[15] Jean-Noël Darrobers; Hubert Lamant-Duhart; et al. (1992). Ciboure. Ekaina.

[16] «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).

[17] (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).

[menages-19] 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).

[etxebizitzak-20] 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

[23] (Frantsesez) Frantziako Kultura Ministerioa - Zokoko itsasargiari buruzko oharra

[24] (Frantsesez) Frantziako Kultura Ministerioa - Zokoko gotorlekuari buruzko oharra

[25] Frantziako Kultura Ministerioa - XVII. mendeko iturriari buruzko oharra

[26] Frantziako Kultura Ministerioa - Neria etxeari buruzko oharra

[27] Frantziako Kultura Ministerioa - Ravelen etxeari buruzko oharra

[28] Frantziako Kultura Ministerioa - Lehen-Tokia villari buruzko oharra

[29] Frantziako Kultura Ministerioa - Andra Mariaren elizari buruzko oharra

[30] Frantziako Kultura Ministerioa - Gurutze zuriari buruzko oharra

[31] Frantziako Kultura Ministerioa - Done Bikendi elizari buruzko oharra

[32] Des origines à la Révolution, Ciboure. Ekaina,, 145 eta 146 or..

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[oh 1]

[oh 2]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[oh 3]

[16]

[17]

[oh 4]

[oh 5]

[18]

[19]

[20]

[21]

[22]

[23]

[24]

[25]

[26]

[27]

	Ziburuko auzoak
Bordagain • Herri • Hegoa • Zokoa