Shangdu

Shangdu
	Instancia de summer capital (en) ; sitio arqueolóxico; cidade planificada; cidade antiga
	Instancia de summer capital (en) ; sitio arqueolóxico; cidade planificada; cidade antiga
Características
	Situación patrimonial Patrimonio da Humanidade ; Período: 2012 - ; Monumentos da República Popular da China ; Período: 13 de xaneiro de 1988 - ; Identificador: 3-0220-1-040
	Situación patrimonial Patrimonio da Humanidade ; Período: 2012 - ; Monumentos da República Popular da China ; Período: 13 de xaneiro de 1988 - ; Identificador: 3-0220-1-040
Datas
	Período Dinastía Yuan
Localización
	Situado en Duolun County (en) , Xilingol League (en) , Mongolia Interior, República Popular da China
	Coordenadas 42°21′29″N 116°11′07″L / 42.358021111111, 116.18515888889
Cifras e dimensións
	Superficie 25.131,27 ha Patrimonio da Humanidade; 150.721,96 ha zona de protección
	Superficie 25.131,27 ha Patrimonio da Humanidade; 150.721,96 ha zona de protección
VIAF
Fontes e ligazóns
VIAF
VIAF	315165169
Freebase	/m/0190gf
	Descrito pola fonte Atlas of Vanishing Places (en) ; Páxina(s): 26-31 ; Dicionario Enciclopédico Brockhaus e Efron ; Tema: Q24516952
	Wikidata C:Commons

Este artigo amosa escritos chineses. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros.

Shangdu (en chinés: 上都; pinyin: Shàngdū; tradución: “Capital Superior”) ou Shandu (en mongol: Шанду), coñecida en Occidente como Xanadú, foi a capital de verán da dinastía Yuan. Situada no que hoxe é o Bandeira de Zhenglan, Mongolia Interior, deseñouna o arquitecto chinés Liu Bingzhong e serviu como retiro estacional mesturando as tradicións da estepa mongol coa planificación urbana chinesa. O lugar gañou status de lenda despois de ser visitado por Marco Polo e máis tarde inspirou ao poeta inglés Samuel Taylor Coleridge.

En 2012, designouse Patrimonio da Humanidade da UNESCO pola súa importancia cultural e histórica. Está en construción un ferrocarril Taizicheng-Xilinhot desde Pequín ata Zhenglan Banner e abrirá en 2026.

Historia

Shangdu, orixinalmente chamada Kaiping (開平), fundouse entre 1252 e 1256 por Liu Bingzhong, un asesor de confianza de Kublai Khan e un antigo monxe budista.^[1] Liu implementou un "esquema profundamente chinés para a arquitectura da cidade", mesturando a planificación urbana confuciana coas tradicións das estepas mongolas.^[2] En 1264, Kublai Khan cambiou o nome da cidade a Shangdu e estableceuna como a capital de verán da dinastía Yuan.

Situada nas praderías ao norte da Gran Muralla (a uns 350 km ao norte de Pequín e a 28 km ao noroeste do actual Condado de Duolun), Shangdu deseñouse cunha estrutura tripla: unha cidade exterior, unha cidade interior e un palacio imperial central. O recinto do palacio medía aproximadamente 550 metros de lado, o que corresponde a aproximadamente o 40 % da posterior Cidade Prohibida de Pequín.^[3]

Shangdu servía tanto como retiro de verán como centro político e cerimonial, onde Kublai Khan acollía enviados estranxeiros e dirixía asuntos cortesáns. Encarnaba a séntese da gobernanza mongol e a administración chinesa, e simbolizaba o carácter cosmopolita da dinastía Yuan.^[4]

No seu auxe, Shangdu tiña unha poboación de máis de 100.000 habitantes e incluía xardíns, terreos de caza, templos e barrios administrativos. As descricións de Marco Polo e os achados arqueolóxicos indican que o palacio contaba con salóns de mármore, decoración dourada e elaborados traballos en madeira e laca.

En 1369, durante a caída da dinastía Yuan, Shangdu foi saqueada polas forzas Ming e destruída en gran parte. A corte fuxiu cara ao norte e a cidade abandonouse. O nome orixinal do sitio, Kaiping, restaurouse brevemente, pero o asentamento nunca se recuperou.^[5]

En 1872, o diplomático británico Steven Bushell visitou as ruínas e observou restos superviventes de templos, bloques de mármore e azulexos decorativos.^[6] Non obstante, a finais do século XX, moitos destes materiais recuperáraos os residentes locais de Dolon Nor para uso na construción. Desde 2002, o goberno chinés levou a cabo esforzos para preservar e estudar o sitio, que designouse Patrimonio da Humanidade da UNESCO en 2012.^[7]

Descricións literarias e históricas

Marco Polo

Marco Polo visitou Shangdu arredor de 1275. Describiu un palacio de mármore con habitacións douradas e un amplo parque:

Hai neste lugar un palacio de mármore moi fermoso, cuxas habitacións están todas douradas e pintadas con figuras... Arredor deste palacio está construído un muro... dentro do parque hai fontes e ríos...

Tamén relatou un "palacio de cana" portátil, adornado con dragóns lacados e que se pode desmontar para viaxar:

Todo o palacio está construído con estas canas... pódese desmontar e levar onde queira o emperador. comando.

Toghon Temür

Tras a perda de Shangdu e Daidu en 1368, o último emperador Yuan compuxo un lamento, extraído do Altan Tobchi:

A miña estepa amarela de Xanadu, a residencia de verán dos antigos Khans... A xoia de Daidu construída con moitos adornos... Perdino todo, en favor da China.

Samuel Purchas

En 1614, o clérigo inglés Samuel Purchas describiu "Xandu" como un palacio de pracer cun vasto parque e un palacio de cana:

En Xandu construíu Kublai Khan un maxestoso pazo... no medio del unha suntuosa casa de pracer, que se pode trasladar dun lugar a outro.

A súa edición de 1625 ampliou os detalles, facendo eco do relato de Marco Polo:

Neste recinto... hai fermosos prados, fontes, ríos... No medio, nun fermoso bosque, ten unha casa real sobre piares dourados e barnizados...

Samuel Taylor Coleridge

Inspirado polo relato de Purchas, Coleridge soñou con Xanadú mentres estaba baixo a influencia do opio e comezou a escribir o poema Kubla Khan (1797):

En Xanadú, Kubla Khan

Decretou unha maxestosa cúpula de pracer:
Onde Alph, o río sagrado, corría
A través de cavernas inmensas para o home
Abaixo, cara a un mar sen sol.

Astronomía

En 2006, a Unión Astronómica Internacional chamou "Xanadu" a unha rexión da lúa Titán de Saturno. A súa paisaxe, vista por radar, parécese á Terra, con ríos e montañas, pero composta de metano e xeo en lugar de auga e rocha.^[8]

Na cultura popular

Xanadu é o nome da mansión da película de 1941 Cidadán Kane.
Mencionado na canción de Rush "Xanadu".
Título dunha película de 1980 protagonizada por Olivia Newton-John.
Parte da cita de Coleridge sobre a "cúpula do pracer" de Xanadu está adaptada á canción de 1985 "Welcome to the Pleasuredome" de Frankie Goes to Hollywood.
In Xanadu, un libro de viaxes de 1989 de William Dalrymple.
Xana/Xanadu, un virus en Código Lyoko

Notas

↑ Christopher P. Atwood, Encyclopedia of Mongolia and the Mongol Empire, Facts on File, 2004, p. 605.
↑ Nancy Shatzman Steinhardt, Chinese Imperial City Planning, University of Hawaii Press, 1999, p. 153.
↑ Tomoko Masuya, \"Seasonal capitals with permanent buildings in the Mongol empire,\" in David Durand-Guédy (ed.), Turko-Mongol Rulers, Cities and City Life, Brill, 2013, p. 239.
↑ John Man, Kublai Khan: From Xanadu to Superpower, Bantam Books, 2006, pp. 104–119.
↑ Atwood, 2004, p. 605.
↑ S.W. Bushell, \"Notes on the old Mongol capital of Shangtu\" Journal of the Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland, Vol. 8 (1876), pp. 387–405.
↑ UNESCO World Heritage Centre – Site of Xanadu
↑ NASA, 2006.

Véxase tamén

Outros artigos

Patrimonio da Humanidade na China

[1] Christopher P. Atwood, Encyclopedia of Mongolia and the Mongol Empire, Facts on File, 2004, p. 605.

[2] Nancy Shatzman Steinhardt, Chinese Imperial City Planning, University of Hawaii Press, 1999, p. 153.

[3] Tomoko Masuya, \"Seasonal capitals with permanent buildings in the Mongol empire,\" in David Durand-Guédy (ed.), Turko-Mongol Rulers, Cities and City Life, Brill, 2013, p. 239.

[4] John Man, Kublai Khan: From Xanadu to Superpower, Bantam Books, 2006, pp. 104–119.

[5] Atwood, 2004, p. 605.

[6] S.W. Bushell, \"Notes on the old Mongol capital of Shangtu\" Journal of the Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland, Vol. 8 (1876), pp. 387–405.

[7] UNESCO World Heritage Centre – Site of Xanadu

[8] NASA, 2006.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

v c e Patrimonio da Humanidade na China
	Palacios imperiais das dinastías Ming e Qing, incluíndo a Cidade Prohibida e o Palacio de Mukden (1987) · Mausoleo do primeiro emperador Qin (1987) · Covas de Mogao (1987) · Monte Tai (1987) · Sitio principal de Pequín en Zhoukoudian (1987) · Gran Muralla Chinesa (1987) · Monte Huangshan (1990) · Zona de interese paisaxístico e histórico de Huanglong (1992) · Val de Jiuzhaigou (1992) · Wulingyuan (1992) · Conxunto Histórico do Palacio de Potala, incluíndo o Templo de Jokhang e Norbulingka (1994) · Montañas Wudang (1994) · Estación de montaña de Chengde e os seus templos periféricos en Chengde (1994) · Templo e cemiterio de Confucio e a mansión da familia Kong en Qufu (1994) · Área panorámica do Monte Emei, incluíndo a zona escénica do Gran Buda de Leshan (1996) · Parque nacional da montaña Lu (1996) · Antiga cidade de Pingyao (1997) · Xardíns clásicos de Suzhou (1997) · Cidade vella de Lijiang (1997) · Palacio de verán (1998) · Templo do Ceo (1998) · Escultura rupestre de Dazu (1999) · Monte Wuyi (1999) · Aldeas antigas no sur de Anhui – Xidi e Hongcun (2000) · Tumbas imperiais das dinastías Ming e Qing, incluíndo as tumbas Ming e o Mausoleo Ming Xiaoling (2000) · Grutas de Longmen (2000) · Monte Qingcheng e o Sistema de irrigación de Dujiangyan (2000) · Grutas de Yungang (2001) · Áreas protexidas dos tres ríos paralelos de Yunnan (2003) · Capitais e tumbas do antigo reino de Koguryo (2004) · Centro histórico de Macau (2005) · Yin Xu (2006) · Santuarios do panda xigante de Sichuan - Wolong, Monte Siguniang e Montañas Jianjin (2006) · Kaiping Diaolou e aldeas (2007) · Karst da China meridional (Fase II) (2007) · Tolou de Fujian (2008) · Sanqingshan (2008) · Monte Wutai (2009) · Monumentos históricos de Dengfeng no "centro do ceo e da terra" (2010) · China Danxia (2010) · Paisaxe cultural do lago do oeste en Hangzhou (2011) · Sitio de Shangdu (2012) · Sitio fósil de Chengjiang (2012) · Xinjiang Tianshan (2013) · Paisaxe cultural dos arrozais en socalcos dos hani de Honghe (2013) · Ruta da seda: rede viaria das rutas do corredor de Chang'an-Tianshan (2014) · Gran Canal (2014) · Sitios Tusi (2015) · Paisaxe cultural artística rupestre de Zuojiang Huashan (2016) · Hubei Shennongjia (2016) · Qinghai Hoh Xil (2017) · Kulangsu: un asentamento internacional histórico (2017) · Fanjingshan (2018) · Ruínas arqueolóxicas da cidade de Liangzhu (2019) · Santuarios de aves migratorios ao longo da costa do Mar Amarelo - Mar de Bohai na China (fase I) (2019) · Quanzhou: Emporio do mundo en Song-Yuan China (2021) · Paisaxe cultural dos antigos bosques de té da montaña Jingmai en Pu'er (2023)
Patrimonio da Humanidade · Lista do Patrimonio da Humanidade en Perigo ·