Kopumbwa na makambo oyo ezali na kati

Mbole

Útá Wikipedia.
Ba Mbole

Ba Mbole' bazali bato ya Afrique centrale bavandi na république démocratique du Congo.

Ethnonyme ya bato

[kokoma | kobɔngisa mosólo]

Na kotalela source mpe contexte, ba formes ndenge na ndenge esalelamaka : Bambole, Bole, Imona, Mboles[1].

Monɔkɔ na bango ezali Mbole, monɔkɔ ya Bantu oyo ekanisami ete balobaka soki 100 000 na 1971[2].

Lisolo ya kala

[kokoma | kobɔngisa mosólo]

Kobanda na février 2023, ba Mbole bafundaki bato ya Lengola ete batekaki mabele oyo ezali na Lubunga, na etuka ya Tshopo, mabele oyo ba Mbole balobaka ete bazali na yango. Na octobre 2023, bato 500 bakufi mpe 70.000 balongolamaki na bisika na bango bazalaki na boyokani na bitumba oyo kati na Lengola mpe Mbole, likambo oyo bakonzi ya Congo bakokoka te kotia na nse ya bokonzi mpe oyo epalangani kino na Kisangani[5],[6],[7],[8].

Bibliographie

[kokoma | kobɔngisa mosólo]
  • Biebuyck, Daniel P., « Sculpture from the Eastern Zaire Forest Regions: Mbole, Yela, and Pere », African Arts, vol. 10, no 1, Los Angeles, 1976, p. 54-61, 99-100.
  • Felix, Marc Leo, « Mbole », dans 100 Peoples of Zaire and Their Sculpture: The Handbook, Zaire Basin Art History Research Foundation, 1987, p. 104.
  • Mabiala Mantuba-Ngoma et al., Losa Flechtwerke der Mbole, Munich, F. Jahn, 1989, p. 57. (Catalogue d'expositions à Berlin, Bayreuth et Witzenhausen, 1989-1990).
  • Minga Shanga, M., avec la collaboration de Lukolanday Humudi, « Valeur et sens du système anthroponymique des Bambole (Haut-Zaïre) », dans Ize-Senze, Kabulampuka Kanyinda et al. (dir.), Symbolique verbale et rituelle chez les Sakata, Lele, Wongo, Kuba, Lulua, Mbole et Vira (Rép. du Zaïre), Bandundu, Ceeba, 1984, p. 135.
  • Neyt, François, Arts traditionnels et histoire au Zaïre, Université catholique de Louvain, 1981, p. 27 et suivantes.
  • Nkudi, Kalala, Le Lilwakoy des Mbole du Lomami : essai d'analyse de son symbolisme, Bruxelles, Cedaf, 1979, p. 33.
  • Sulzmann, Erika, Quellen zur Geschichte und Sozialstruktur der Mbóle und Imoma (Ethnie Móngo, Zaire), Berlin, Dietrich Reimer Verlag, 1986, p. 116.
  • Van Haute-De Kimpe, Bernadette, « The Mbole and their lilwa sculptures », Africa Insight, vol. 15, no 4, Pretoria, 1985, p. 288-297.

Masolo oyo etali yango

[kokoma | kobɔngisa mosólo]

Ba liens ya libanda

[kokoma | kobɔngisa mosólo]

Na mwángo misúsu ya Wikimedia:

ba notes na ba références

[kokoma | kobɔngisa mosólo]
  1. ↑ Source RAMEAU, Bibliothèque nationale de France « Mbole (peuple d'Afrique) »
  2. ↑ ethnologue : mdq
  3. 1 2 3 Brooklyn Museum
  4. ↑ Musée d'Art d'Indianapolis
  5. ↑ « RDC: les violences intercommunautaires dans la Tshopo ont fait plus de 500 morts », Radio France internationale,
  6. ↑ Kamanda wa Kamanda, « RDC: des problèmes de terre à l'origine d'affrontements dans la province de la Tshopo », Radio France internationale,
  7. ↑ Kamanda wa Kamanda-Muzembe, « RDC: nouveaux affrontements intercommunautaires violents dans la Tshopo », Radio France internationale,
  8. ↑ « Tshopo : une accalmie observée à Lubunga après des accrochages interethniques(gouvernement provincial) », radio Okapi,


Óyo ezalí ndámbo. Okoki kosálisa mpé kosungǎ.