Toni Morrison
Toni Morrison  | |
|---|---|
 | |
| Biografske informacije | |
| Rođenje | Chloe Ardelia Wofford 18. februara 1931.  Lorejn, Ohajo, SAD |
| Smrt | 5. augusta 2019. (dob: 88) Njujork, SAD |
| Obrazovanje | |
| Zanimanje | spisateljica romana, urednica |
| Opus | |
| Nagrade | |
| Inspiracija | |
Na | |
| Potpis | |
.svg) | |
Toni Morison (rođena Chloe Ardelia Wofford (engl.); Lorejn, Ohajo, 18. februara 1931. – Njujork, 5. augusta 2019.), američka spisateljica i urednica. Dobitnica Nobelove nagrade za književnost 1993. godine za sabrana dela. Laureatkinja Pulicerove nagrade. Dela joj odišu epskim temama, živim dijalozima, izuzetno detaljnim crtama afroameričkih likova.
Rođena je kao engleski: Chloe Anthony Wofford u Lorejnu, Ohajo. Drugo je od četvoro dece, iz radničke porodice. Kao dete stalno je čitala (među omiljenim piscima su joj bili Džejn Ostin i Lav Tolstoj). Njen otac, Džordž Voford, varilac po zanimanju, često bi joj govorio afroameričke narodne priče (metod pripovedanja koji će kasnije prožeti njena dela).
1949. Morison je upisala Univerzitet u Hauardu i studirala društvene nauke. Pod izgovorom da se Kloi teško izgovara, menja ime u Toni. Postala je master engleskog jezika 1955. a Univerzitet u Oksfordu dodelio joj je titulu počasnog doktora 2005.
1958. udaje se za Harolda Morisona, rađa dvoje dece ali se i razvodi 1964. Posle razvoda seli se u Njujork, gde radi kao urednik. 18 meseci kasnije postaje jedan od urednika njujorškog sedišta poznate izdavačke kuće Random House.
Kao urednik, igrala je važnu ulogu u približavanju afroameričke književnosti ka mejnstrimu. Uređivala je između ostalih i knjige Toni Kejd Bambara i Gejl Džonsa. Morison je bila profesor društvenih nauka na Univerzitetu u Prinstonu, od 1989. Taj radni odnos je prekinula 2006.
Trenutno radi za američki periodični magazin "Nacija" (The Nation)
Izazvala je bezmalo skandal nazvavši Bil Klintona "prvim predsednikom crncem" dodavši kako "Klinton ispoljava gotovo svaku crtu "afroamerikanstva": odrastao uz samohranog roditelja, rođen siromašan, radničke klase, svira saksofon, dečko iz Arkanzasa koji obožava Mek Donalds i brzu hranu."
- God Help the Child (engl.), 2015.
- Home (engl.), 2012.
- Neka vrsta milosti (engl.: A Mercy), 2008.
- Ljubav (engl.: Love), 2003.
- Raj (engl.: Paradise), 1998.
- Džez (engl.: Jazz), 1992.
- Voljena (engl.: Beloved), 1987.
- Tar Baby, 1981.
- Solomonova pesma (engl.: Song of Solomon), 1977.
- Sula, 1973.
- Oko savršeno modro (engl.: The Bluest Eye), 1970.
- A Toni Morrison Treasury: The Big Box; The Ant or the Grasshopper?; The Lion or the Mouse?; Poppy or the Snake?; Peeny Butter Fudge; The Tortoise or the Hare; Little Cloud and Lady Wind; Please, Louise, 2023.
- Please, Louise, 2014.
- Little Cloud and Lady Wind, 2010.
- Peeny Butter Fudge, 2009.
- Who's Got Game?: The Mirror or the Glass?, 2007.
- Who's Got Game?: Poppy or the Snake?, 2004.
- Who's Got Game?: The Ant or the Grasshopper?, 2003.
- Who's Got Game?: The Lion or the Mouse?, 2003.
- The Book of Mean People, 2002.
- The Big Box, 1999.
- Desdemona, prvo izvođenje maja 2011.
- Dreaming Emmett (drama), izvedena 1986.
- N'Orleans: The Storyville Musical (mjuzikl), izveden 1982.
- Margaret Garner, prvo izvođenje maja 2005.
- "This Amazing, Troubling Book" (An analysis of The Adventures of Huckleberry Finn by Mark Twain), 1996.
- Literary Encyclopedia biography
- Voices from the Gaps biography
- The Nobel Prize in Literature 1993
- 1987. intervju sa Toni Morison napravio Don Swaim of CBS Radio, 31 min 2 s, RealAudio
- Toni Morrison biography and video interview excerpts by The National Visionary Leadership Project Arhivirano 2006-05-09 na Wayback Machine-u
