Edukira joan

Astis

Astis
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Pirinio Atlantikoak
BarrutiPaueko barrutia
KantonamenduThèzeko kantonamendua
Izen ofizialaAstis
Posta kodea64450
Geografia
Koordenatuak43°26′27″N 0°19′41″W / 43.4408°N 0.3281°W / 43.4408; -0.3281
Mapa
Azalera3,16 km²
Altitudea160 m, 242 m eta 207 m
MugakideakAuriac, Argelos, Lasclaveries, Navailles-Angos eta Saint-Armou
Demografia
Biztanleria353 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 163 (%46,2) (%53,8) 190 alt_right
Dentsitatea112 bizt/km²

Astis Frantziako Pirinio Atlantikoak departamenduan dagoen udalerria da. Azken erroldaren arabera 353 biztanle zituen 3,2 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Auriac, Argelos, Lasclaveries, Navailles-Angos eta Saint-Armou.

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,1 °C-koa da, 14,2 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1135 mm-koa da, urtarrilean 1,2 euri-egun eta uztailean 7,7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Uzein udalerrian dago, 9,4 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,7 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1093,8 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39,9 °C-koa da, 2026ko ekainaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -15 °C-koa da, 1956ko otsailaren 13an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 12,9 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena abuztua da (20,4 °C) eta hotzena urtarrila (6,0 °C). Urteko prezipitazioa 1106 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (130 mm) eta lehorrena uztaila (66 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,33 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (11,9 °C) baino 1,8 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenetatik lau 2000tik aurrerakoak dira (2020, 2022, 2023 eta 2025). Urterik beroena 2022 izan zen (14,6 °C) eta hotzena 1963 (11,0 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Astis)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 6.0 6.7 9.5 11.7 15.4 18.5 20.3 20.4 17.3 13.8 9.1 6.7 12.9
Pilatutako prezipitazioa (mm) 106 85 90 106 103 84 66 67 79 90 130 102 1106
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,9 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,6+0,2+1,4+1,3+1,6+1,6+0,9+1,6+0,3+0,8+0,8+0,9
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,9 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

BiztanleriaUrtea501001502002503003504001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 190 gizon, 163 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
0.00
0.00
 
80-84
 
0.00
0.00
 
75-79
 
3.07
10.00
 
70-74
 
3.07
10.00
 
65-69
 
11.66
2.63
 
60-64
 
6.13
12.63
 
55-59
 
11.66
2.63
 
50-54
 
9.20
5.26
 
45-49
 
6.13
7.89
 
40-44
 
0.00
5.26
 
35-39
 
6.13
0.00
 
30-34
 
9.20
7.89
 
25-29
 
6.13
5.26
 
20-24
 
9.20
10.00
 
15-19
 
6.13
10.00
 
10-14
 
3.07
5.26
 
5-9
 
3.07
5.26
 
0-4
 
6.13
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Astis udalerrian 353 biztanle zeuden eta 138 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,56 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 25 kide bakarrekoak ziren, 54 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 49 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[9]

353biztanle
138elkarbizitza-unitate
2,56lagun elkarbizitza-unitateko
118familia
49Bikotea seme-alabekin
54Bikotea seme-alabarik gabe etxean
10Guraso bakarrekoak
25Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 118 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (54). Guraso bakarreko 15 familietatik 10etan ama zen guraso bakarra. 54 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[9]

54
49
15
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

2023 erroldaren arabera, udalerrian 152 etxebizitza zeuden. Horietatik 141 egoitza nagusi ziren, 0 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 11 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (151), eta apartamentuak gutxi ziren (1). Egoitza nagusietatik 115 beren jabearen bizilekuak ziren, 24 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 1 doan lagata.[10]

152etxebizitza
141egoitza nagusi
151etxe
1apartamentu

Etxebizitza multzoa

141
Egoitza nagusia (141)Hutsik (11)

Etxe mota

151
Etxea (151)Apartamentua (1)

Jabetza egoera

115
24
Jabeak (115)Alokairuan (24)Doan lagata (1)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik5
1919-19450
1946-19709
1971-199038
1991-200545
2006-202037

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (95). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (72 etxebizitzatan). 117 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 40 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 100tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela1
3 gela8
4 gela37
5 gela edo gehiago95

Berogailu mota

72
13
45
Gas sarea (1)Fuel-olioa (10)Elektrizitatea (72)Gas botila (13)Bestelakoak (45)

Aparkalekua eta ibilgailuak

117aparkalekua
40ibilgailu 1
100ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 217 biztanleetatik 175 aktibo ziren (% 80,6), horietako 160 lanean (% 73,7) eta 14 langabezian (aktiboen % 8,0).

21715-64 urteko biztanle
% 80,6aktibo
% 73,7lanean
% 8,0langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 43,3
25-54 urte% 94,1
55-64 urte% 64,7
Gizonak% 81,5
Emakumeak% 79,8

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 28,6
BEPC, brebeta% 11,1
CAP-BEP% 7,1
Batxilergoa% 6,8
Goi-mailako +2% 3,4
Goi-mailako +3/4% 17,6
Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 8,0). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

42 ez-aktibotik 17 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 40,5), 13 erretiraturik zeuden (% 31,0) eta 12 bestelako ez-aktibo ziren (% 28,6).

Ez-aktiboak

% 40
% 31
% 29
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 42 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 160 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

42enplegu udalerrian
% 69,0soldatapeko
% 28,6ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 27.320 eurokoa zen.

27.320 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 26.300 €
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1921ko abuztuaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,7 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Pau-Uzein », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  9. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]