Edukira joan

Bournos

Bournos
Bournos
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Pirinio Atlantikoak
BarrutiPaueko barrutia
KantonamenduThèzeko kantonamendua
Izen ofizialaBournos
Jatorrizko izenaBournos
Posta kodea64450
Geografia
Koordenatuak43°26′22″N 0°23′14″W / 43.4394°N 0.3872°W / 43.4394; -0.3872
Mapa
Azalera5,74 km²
Altitudea226,5 m, 176 m, 277 m eta 233 m
MugakideakAubin, Caubios-Loos, Doumy, Lonçon eta Momas
Demografia
Biztanleria338 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 167 (%49,1) (%50,9) 173 alt_right
Dentsitatea59 bizt/km²

Bournos (okzitanieraz Bornòs) Frantziako Pirinio Atlantikoak departamenduan dagoen udalerria da. Azken erroldaren arabera 338 biztanle zituen 5,7 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Aubin, Caubios-Loos, Doumy, Lonçon eta Momas.

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,9 °C-koa da, 14,1 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1166 mm-koa da, urtarrilean 11,9 euri-egun eta uztailean 0,8 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Uzein udalerrian dago, 6,5 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,7 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1093,8 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39,9 °C-koa da, 2026ko ekainaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -15 °C-koa da, 1956ko otsailaren 13an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 13,1 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena abuztua da (20,5 °C) eta hotzena urtarrila (6,1 °C). Urteko prezipitazioa 1095 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (129 mm) eta lehorrena uztaila (65 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,33 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (12,1 °C) baino 1,8 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenetatik lau 2000tik aurrerakoak dira (2020, 2022, 2023 eta 2025). Urterik beroena 2022 izan zen (14,7 °C) eta hotzena 1963 (11,2 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Bournos)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 6.1 6.8 9.7 11.8 15.5 18.7 20.4 20.5 17.4 13.9 9.2 6.8 13.1
Pilatutako prezipitazioa (mm) 105 84 89 105 101 83 65 66 78 89 129 101 1095
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,1 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,6+0,2+1,4+1,2+1,6+1,6+0,9+1,6+0,3+0,7+0,8+0,9
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,1 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

BiztanleriaUrtea1502002503003504004501750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 173 gizon, 167 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
2.99
0.00
 
80-84
 
6.59
0.00
 
75-79
 
0.00
2.89
 
70-74
 
9.58
5.78
 
65-69
 
2.99
5.78
 
60-64
 
5.99
9.25
 
55-59
 
2.99
12.14
 
50-54
 
2.99
11.56
 
45-49
 
14.97
2.89
 
40-44
 
2.99
2.89
 
35-39
 
5.99
5.78
 
30-34
 
5.99
9.25
 
25-29
 
2.99
8.67
 
20-24
 
2.99
8.67
 
15-19
 
14.97
5.78
 
10-14
 
0.00
0.00
 
5-9
 
11.98
8.67
 
0-4
 
2.99
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Bournos udalerrian 338 biztanle zeuden eta 140 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,41 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 33 kide bakarrekoak ziren, 44 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 53 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[9]

338biztanle
140elkarbizitza-unitate
2,41lagun elkarbizitza-unitateko
107familia
53Bikotea seme-alabekin
44Bikotea seme-alabarik gabe etxean
10Guraso bakarrekoak
33Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 107 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (53). Guraso bakarreko 10 familietatik 5etan ama zen guraso bakarra. 54 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[9]

44
53
10
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

2023 erroldaren arabera, udalerrian 148 etxebizitza zeuden. Horietatik 139 egoitza nagusi ziren, 1 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 7 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (140), eta apartamentuak gutxi ziren (8). Egoitza nagusietatik 116 beren jabearen bizilekuak ziren, 18 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 5 doan lagata.[10]

148etxebizitza
139egoitza nagusi
140etxe
8apartamentu

Etxebizitza multzoa

139
Egoitza nagusia (139)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (1)Hutsik (7)

Etxe mota

140
Etxea (140)Apartamentua (8)

Jabetza egoera

116
18
Jabeak (116)Alokairuan (18)Doan lagata (5)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik14
1919-19458
1946-197010
1971-199040
1991-200529
2006-202034

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (93). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (65 etxebizitzatan). 127 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 43 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 92tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela3
3 gela14
4 gela29
5 gela edo gehiago93

Berogailu mota

65
57
Gas sarea (2)Fuel-olioa (9)Elektrizitatea (65)Gas botila (7)Bestelakoak (57)

Aparkalekua eta ibilgailuak

127aparkalekua
43ibilgailu 1
92ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 218 biztanleetatik 181 aktibo ziren (% 83,0), horietako 171 lanean (% 78,4) eta 11 langabezian (aktiboen % 6,1).

21815-64 urteko biztanle
% 83,0aktibo
% 78,4lanean
% 6,1langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 40,6
25-54 urte% 97,7
55-64 urte% 73,6
Gizonak% 84,9
Emakumeak% 81,2

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 16,7
BEPC, brebeta% 0,0
CAP-BEP% 6,8
Batxilergoa% 8,3
Goi-mailako +2% 0,0
Goi-mailako +3/4% 9,5
Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 6,1). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

37 ez-aktibotik 18 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 48,6), 13 erretiraturik zeuden (% 35,1) eta 6 bestelako ez-aktibo ziren (% 16,2).

Ez-aktiboak

% 49
% 35
% 16
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 9
% 22
% 44
% 20
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 40 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 171 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

40enplegu udalerrian
% 67,5soldatapeko
% 32,5ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 28.420 eurokoa zen.

28.420 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 26.300 €
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1921ko abuztuaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,1 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Pau-Uzein », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  9. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]