Borau
| Borau | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Aragoiko udalerria | |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe | |||||||||||
| Autonomia | |||||||||||
| Probintzia | |||||||||||
| Alkatea | Daniel Lopez Perez | ||||||||||
| Izen ofiziala | Borau | ||||||||||
| Posta kodea | 22860 | ||||||||||
| INEk ezarritako kodea | 22068 | ||||||||||
| Herriburua | Borau | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 42°38′30″N 0°35′14″W / 42.641666666667°N 0.58722222222222°W | ||||||||||
![]() | |||||||||||
| Azalera | 41,717741 km² | ||||||||||
| Altitudea | 1.008 m | ||||||||||
| Mugakideak | Jaka, Aísa, Villanúa, Castiello de Jaca eta Canfranc | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 77 (2025) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 2 bizt/km² | ||||||||||
| Matrikula | HU | ||||||||||
| Hizkuntza ofiziala | aragoiera | ||||||||||
| borau.es | |||||||||||
Borau Huescako iparraldean dagoen udalerria da. Bertan aintzinako San Adrian Sasaukoa monasterioaren hondakinak ikus daitezke.
Azken erroldaren arabera 77 biztanle zituen 41,7 km²-ko azaleran.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: Jaka, Aísa, Villanúa, Castiello de Jaca eta Canfranc.
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Biztanleria-piramidea 2025 Guztira: 44 gizon, 33 emakume | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Jatorria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 32,5 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 39,2) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 15,6 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 6,5 —probintzian % 19,1—.
Biztanleria atzerritarra
Espainiar estatutik kanpo jaiotako 5 biztanleren artean, gehienak Europan jaioak dira (% 100)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Suitza, Alemania dira.
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 96 etxebizitza zeuden: 36 (% 37,5) nagusiak eta 60 (% 62,5) ez-nagusiak.[4] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 1 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 9 plazarekin (9 plaza etxebizitzako).[5]
Tasazio-datuen arabera, 2023an udalerrian tasatutako etxebizitzen batez besteko prezioa 1.278 €/m²-koa zen (desbideratze tipikoa: 251 €/m²), eta prezio-tarte ohikoena 1.400-1.600 €/m² artekoa. Tasatutako etxebizitzen batez besteko azalera 224 m²-koa zen. 2022tik 2023ra % 31,1 igo zen (975 €/m²). Balio hori Huescako udalerrien medianaren (650 €/m²) % 96,6 gainetik zegoen.[6]
Etxebizitza multzoa
Huescako mapa
Guztira 36 etxegune zeuden, eta horietatik 13 (% 36,1) pertsona bakarrekoak ziren.[7]
Etxeguneak tamainaren arabera
Hezkuntza-maila
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 80 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 41,3 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 26,3; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 23,8; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 8,8.[8] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 37,3 zen 2021ean eta % 41,3 2024an; beraz, 3,9 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 10,7 izatetik % 8,8 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 50,0 ziren, eta gizonen artean % 34,8; 15,2 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 14,7 eta gizonen % 4,3 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.
| Ikasketa-maila | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Goi-mailako ikasketak | 33 | % 41,3 | 16 | % 34,8 | 17 | % 50,0 |
| Bigarren hezkuntzako bigarren etapa | 21 | % 26,3 | 15 | % 32,6 | 6 | % 17,6 |
| Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) | 19 | % 23,8 | 13 | % 28,3 | 6 | % 17,6 |
| Lehen hezkuntza edo gutxiago | 7 | % 8,8 | 2 | % 4,3 | 5 | % 14,7 |
| Guztira | 80 | % 100,0 | 46 | % 100,0 | 34 | % 100,0 |
| Urtea | Goi-mailakoak | Batx. / erdi LH | DBH | Lehen H. edo gutx. | 15 urte edo + |
|---|---|---|---|---|---|
| 2021 | % 37,3 | % 25,3 | % 26,7 | % 10,7 | 75 |
| 2022 | % 41,5 | % 25,6 | % 24,4 | % 8,5 | 82 |
| 2023 | % 40,7 | % 25,9 | % 24,7 | % 8,6 | 81 |
| 2024 | % 41,3 | % 26,3 | % 23,8 | % 8,8 | 80 |
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Diru-sarrerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 20.096 euro-koa zen[9], eta etxegune bakoitzeko 41.857 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (16.090 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) — zen. Errenta gordina 25.643 euro-koa izan zen pertsonako.
Desberdintasuna
Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[10][oh 1].
Jarduera ekonomikoa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Borau udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 47 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 58,8; gainerako % 41,3 inaktibo zeuden.[11] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 2,1 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 65,2 zen eta emakumezkoena % 50,0; langabezia-tasa, aldiz, % 0,0 eta % 5,9 zen, hurrenez hurren.[11]
Okupatuen kopurua 44 zen 2023ean, 2021eko 41etik gora.[12] Emakumeek okupatuen % 38,6 osatzen dute, eta gizonek % 61,4.
| Egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Okupatuak | 46 | % 57,5 | 30 | % 65,2 | 16 | % 47,1 |
| Langabeak | 1 | % 1,3 | 0 | % 0,0 | 1 | % 2,9 |
| Inaktiboak | 33 | % 41,3 | 16 | % 34,8 | 17 | % 50,0 |
| Guztira | 80 | % 100,0 | 46 | % 100,0 | 34 | % 100,0 |
Jarduera-sektoreak
Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 72,7), eraikuntza (% 13,6), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 11,4) eta industria (% 2,3).[12]
Okupazioa eta lan-egoera
Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 52,3; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 25,0), eta oinarrizko okupazioak % 13,6.[13] Sexuaren arabera, gizonen artean langile kualifikatuak dira nagusi (% 63,0), eta emakumeen artean goi eta erdi maila (% 35,3).
| Okupazioa | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak | 11 | % 25,0 | 5 | % 18,5 | 6 | % 35,3 |
| Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak | 23 | % 52,3 | 17 | % 63,0 | 6 | % 35,3 |
| Oinarrizko okupazioak | 6 | % 13,6 | 5 | % 18,5 | 1 | % 5,9 |
| Ez dago jasota | 4 | % 9,1 | 0 | % 0,0 | 4 | % 23,5 |
| Guztira | 44 | % 100,0 | 27 | % 100,0 | 17 | % 100,0 |
Okupatuen % 54,5 besteren konturako langileak dira, eta % 45,5 norberaren konturakoak.[14]
| Lan-egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Norberaren kontura | 20 | % 45,5 | 13 | % 48,1 | 7 | % 41,2 |
| Besteren kontura | 24 | % 54,5 | 14 | % 51,9 | 10 | % 58,8 |
| Guztira | 44 | % 100,0 | 27 | % 100,0 | 17 | % 100,0 |
Lehen sektorea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Nekazaritza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 2.612 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[15][oh 2]. Udalerriaren azalera 41,7 km² denez, NAE lurraldearen % 62,6 da[16]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 96,4 larre iraunkorrak (2.517 ha, 6 ustiategitan), % 3,6 lur goldagarria (95 ha, 4 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,05 ha, 2 ustiategitan)[oh 3].
Abeltzaintza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 338 behi zeuden[17][oh 4].
Ibilgailu-parkea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 44 gidari zeuden erroldatuta: 31 gizon (% 70,5) eta 13 emakume (% 29,5)[18]. Biztanleen % 57,1 gidatzeko gai zen.
Ibilgailu-parkea 109 ibilgailuk osatzen zuten: 51 turismo, 21 kamioi, 13 motozikleta eta 12 furgoneta[18]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 662 turismokoa zen, probintziako (556) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.
Turismoen batez besteko adina 12,7 urtekoa zen; turismoen % 3,9k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 13,7k 25 urte baino gehiago[18]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 66,4 diesel zen eta % 33,6 gasolinazko. Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 0k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 39,3k ez zuen etiketarik[oh 5].
Alkateak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Alkatea | Agintaldia | Alderdia |
|---|---|---|
| Daniel López Pérez | 2007-2011 | PSOE |
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
- ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
- ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
- ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Huesca.tab.
- ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Huesca.tab.
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) Mapa interactivo de precios de la vivienda en España. CoHispania.
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Huesca.tab.
- ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Huesca.tab (Wikimedia Commons).
- ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1657127.
- ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Huesca.tab (Wikimedia Commons).
- 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Huesca.tab (Wikimedia Commons).
Ikus, gainera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- (Gaztelaniaz) Borauri buruzko informazioa

