ฐ

Ṭha
ตัวอักษรตัวอย่าง
เบงกอล-อัสสัม
ทิเบต	ཋ
ไทย	ฐ
มลยาฬัม	ഠ
สิงหล	ඨ
พราหมีอโศก
เทวนาครี
ร่วมเชื้อสาย
ฮีบรู	ט
กรีก	Θ
ซีริลลิก	Ѳ
Properties
หน่วยเสียง	/ʈʰ/ /tʰ/B
IAST	ṭh Ṭh
จุดรหัส ISCII	BE (190)
^B ในภาษานอกอินเดียส่วนใหญ่

บทความนี้มีอักขระยูนิโคดที่ไม่พบบ่อย หากไม่มีการสนับสนุนการแสดงผลที่เหมาะสม คุณอาจเห็นเครื่องหมายคำถาม กล่อง หรือสัญลักษณ์อื่น ๆ แทนที่จะเป็นอักขระที่ระบุ

ฐ เป็นพยัญชนะในตระกูลอักษรพราหมี มาจากอักษรพราหมี ผ่านอักษรคุปตะ

ฐ ไม่พบในอักษรส่วนใหญ่ของกลุ่มภาษาไท ภาษาจีน-ทิเบต และภาษาอื่น ๆ ที่ไม่ใช่ภาษาในอนุทวีปอินเดีย ยกเว้นอักษรบางประเภทที่ยังคงใช้อักษรเหล่านี้ในการถอดเสียงคำศัพท์ทางศาสนาของภาษาสันสกฤต

ฐ ภาษาฮินดีแทนด้วยเสียงเสียงกักปลายลิ้นม้วนไม่ก้องพ่นลม [ʈʰ] แต่ในภาษาไทยกลางและภาษาไทยใต้ พยัญชนะต้นให้เสียง [tʰ] และพยัญชนะตัวสะกดให้เสียง [t̚]

ฐ (ฐาน หรือ สัณฐาน) เป็นพยัญชนะตัวที่ 16 ในบรรดาพยัญชนะ 44 ตัวของอักษรไทย ในลำดับถัดจาก ฏ (ปฏัก) และก่อนหน้า ฑ (มณโฑ) ออกเสียงอย่าง ถ (ถุง) จัดอยู่ในกลุ่มอักษรสูงในระบบไตรยางศ์ มีชื่อเรียกกำกับว่า “ฐ ฐาน” (บางคนก็เรียกว่า ฐ สัณฐาน) อักษร ฐ มีเครื่องหมายอยู่ข้างใต้ เรียกว่า เชิง แต่นิยมตัดเชิงออกเป็น เมื่อเขียนคำที่มีสระอุ หรือสระอู (ฐุ ฐู, ฐฺ)

ในคอมพิวเตอร์

[แก้]

ฐ รูปปกติ มีรหัสตาม TIS-620 ที่ 0xB0 และมีรหัสยูนิโค้ดที่ U+0E10

รูปที่ไม่มีเชิง มีการใช้เพื่อเขียนภาษาบาลีและสันสกฤต ไมโครซอฟท์เคยกำหนดให้ที่รหัส 0x80 ของ Windows-874^[1] โดยต่อยอดมาจากส่วนขยายของ TIS-620 ในเครื่องแมคอินทอช^[2] และบนยูนิโคด U+F700 ซึ่งอยู่ในช่วงพื้นที่ใช้งานส่วนตัว^[3] อย่างไรก็ตามยูนิโคดไม่ได้กำหนดให้เป็นอักขระมาตรฐานที่ตำแหน่งนี้ อักษรรูปแบบนี้จึงใช้สำหรับการแสดงผลตามตรรกะเท่านั้น (เมื่อเติมสระอุ สระอู หรือพินทุ เช่นเดียวกับกรณี ที่ไม่มีเชิง) ผู้ใช้ระบบปฏิบัติการวินโดวส์เอกซ์พีลงมา สามารถป้อนรูปที่ไม่มีเชิงตัวเดียวได้โดยกดปุ่ม Alt ค้างไว้ ตามด้วยแป้นตัวเลข 128 (พิมพ์ตัวเลขที่ number pad ด้านขวามือของคีย์บอร์ด) ส่วนระบบปฏิบัติการรุ่นใหม่กว่าจะกลายเป็นเครื่องหมายยูโร €

• ठ [ʈʰə] = 12 (१२)
• ठि [ʈʰɪ] = 1,200 (१२००)
• ठु [ʈʰʊ] = 120,000 (१ २० ०००)
• ठृ [ʈʰri] = 12,000,000 (१ २० ०० ०००)
• ठॢ [ʈʰlə] = 1,200,000,000 (१ २० ०० ०० ०००)
• ठे [ʈʰe] = 12×10¹⁰ (१२×१०^१०)
• ठै [ʈʰɛː] = 12×10¹² (१२×१०^१२)
• ठो [ʈʰoː] = 12×10¹⁴ (१२×१०^१४)
• ठौ [ʈʰɔː] = 12×10¹⁶ (१२×१०^१६)

อักษร "ฐ" ตรงกับตัวเทวนาครี "ठ"

ฐ ในอักษรต่าง ๆ

แอราเมอิก ขโรษฐี 𐨛 พราหมีอโศก พราหมีกุษาณะ[a] โทแคเรียน[b] พราหมีคุปตะ ปัลลวะ กทัมพะ - อักษรไภกษุกี 𑰙 สิทธัม ครันถะ 𑌠 จาม - สิงหล ඨ ปยู / มอญโบราณ[c] - ทิเบต ཋ ปรัจลิต 𑐛 อาหม - มลยาฬัม ഠ เตลูกู ఠ พม่า ဌ เลปชา - รัญชนา เสาราษฏร์ ꢝ ดิเวส อกุรุ - กันนาดา ಠ กะยา ꤞ ลิมบู - สวยัมภู[d] 𑩧 เขมร ឋ ทมิฬ - จักมา 𑄒 ไทธรรม ᨮ มีไตมะเยก - เคาฑี - ไทย ฐ ลาว ຐ ไตเหลอ - มาร์เชน - ติรหุตา 𑒚 ไทลื้อใหม่ - ไทเวียด - กวิ พักปา ꡪ โอริยา ଠ ศารทา 𑆜 เรอจัง - บาตัก - บูกิส - ชญานวัชระทรงเหลี่ยม 𑨕 เบงกอล-อัสสัม ฏากรี 𑚕 ชวา ꦜ บาหลี ᬞ มากาซาร์ - ฮันกึล[e] - นาครีเหนือ - โฑครี 𑠕 ลัณฑะ - ซุนดา - ไบบายิน - โมฑี 𑘙 คุชราต ઠ โขชกี 𑈕 ขุทาพาที 𑋇 มหาชนี 𑅟 ตักบันวา - เทวนาครี นันทินาครี 𑦹 ไกถี คุรมุขี ਠ มุลตานี 𑊑 บูฮิด - อักษรพยางค์พื้นเมืองแคนาดา[f] - สวยัมภู[g] 𑩧 สิเลฏินาครี ꠑ คุญชลาโคณฑี 𑵾 มสรามโคณฑี[h] 𑴗 ฮานูโนโอ - หมายเหตุ ↑ อักษรพราหมีแบบ "กุษาณะ" เป็นรูปแบบที่เกิดขึ้นภายหลังเมื่ออักษรพราหมีเริ่มแพร่หลาย อักษรพราหมีสมัยราชวงศ์คุปตะสืบทอดรูปแบบมาจากกุษณะอย่างแน่นอน แต่ตัวอักษรอื่นๆ ที่ได้มาจากพราห์มีอาจสืบทอดมาจากรูปแบบก่อนหน้านี้ ↑ ภาษาโทแคเรียนน่าจะสืบเนื่องมาจากรูปแบบ "กุษาณะ" ของอักษรพราหมีในยุคกลาง แม้ว่าหลักฐานจากยุคนั้นจะไม่มากพอที่จะยืนยันการสืบทอดได้อย่างแน่นอน ↑ อักษรปยูและอักษรมอญโบราณน่าจะเป็นต้นกำเนิดของอักษรพม่า และอาจมีที่มาจากอักษรปัลลวะหรือกทัมพะ ↑ อาจมาจากอักษรเทวนาครี (ดูล่างซ้ายของตาราง) ↑ กำเนิดของอักษรฮันกึลจากอักษร 'พักปา' มีอิทธิพลจำกัด โดยเป็นแรงบันดาลใจให้เกิดรูปทรงตัวอักษรพื้นฐานเพียงไม่กี่แบบเท่านั้น อักษรฮันกึลไม่ได้ทำงานแบบอักษรสระประกอบอินเดีย ↑ แม้ว่ารูปแบบตัวอักษรพื้นฐานของอักษรพยางค์พื้นเมืองแคนาดาจะมาจากอักษรเทวนาครีที่เขียนด้วยมือ แต่ระบบอักษรนี้แสดงเสียงสระโดยการหมุนรูปแบบตัวอักษร แทนที่จะใช้เครื่องหมายกำกับเสียงสระอย่างที่เป็นมาตรฐานในระบบอักษรอินเดีย ↑ อาจมาจากอักษรรัญชนะ (ดูข้างบน) ↑ อักษรมสรามโคณฑี จัดเป็นอักษรสระประกอบอินเดีย แต่รูปแบบตัวอักษรไม่ได้มาจากอักษรต้นแบบใดอักษรหนึ่งโดยเฉพาะ