ข้ามไปเนื้อหา

ห

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
อักษรไทย
ห
รูปพยัญชนะ
ก ข ฃ ค ฅ ฆ ง
จ ฉ ช ซ ฌ ญ
ฎ ฏ ฐ ฑ ฒ ณ
ด ต ถ ท ธ น
บ ป ผ ฝ พ ฟ ภ ม
ย ร ล ว ศ ษ ส ห
ฬ อ ฮ
รูปสระ
ะ ◌ั า ◌ํ ◌ิ ' "
◌ุ ◌ู เ โ ใ ไ ◌็
อ ว ย ฤ ฤๅ ฦ ฦๅ
รูปวรรณยุกต์
◌่ ◌้ ◌๊ ◌๋
เครื่องหมายอื่น ๆ
◌์ ◌๎ ◌ฺ
เครื่องหมายวรรคตอน
ฯ ฯลฯ ๆ
๏ ๚ ๛ ┼
Ha
Ha
ตัวอักษรตัวอย่าง
เบงกอล-อัสสัม
হ
ทิเบต
ཧ
ทมิฬ
ஹ
ไทย
ห
มลยาฬัม
ഹ
สิงหล
හ
พราหมีอโศกHa
เทวนาครี
ह
ร่วมเชื้อสาย
ฮีบรูה
กรีกΕ
ละตินE, Ɛ
ซีริลลิกE, Є, Э, Ҩ
Properties
หน่วยเสียง/h/
IASTh H
จุดรหัส ISCIID8 (216)

ห เป็นพยัญชนะในตระกูลอักษรพราหมี มาจากอักษรพราหมี ng หลังผ่านอักษรคุปตะ

เสียง

อักษร ห เป็นพยัญชนะต ให้เสียง /h/

ในภาษาไทยไม่ใช้เป็นพยัญชนะสะกด ถึงแม้เป็นคำที่มาจากภาษาบาลี ห ก็จะไม่ออกเสียง แต่จะออกเสียงเป็นพยัญชนะตัวถัดไปแทน เช่น พราหมณ์ (พราม) พรัหมา (พรัม-มา) เป็นต้น

อักษรไทย

ห (หีบ) เป็นพยัญชนะ ตัวที่ 41 ในบรรดาพยัญชนะ 44 ตัวของอักษรไทย ในลำดับถัดจาก ส (เสือ) และก่อนหน้า ฬ (จุฬา) จัดอยู่ในกลุ่มอักษรสูง ในระบบไตรยางศ์ มีชื่อเรียกกำกับว่า “ห หีบ”

ห สามารถใช้เป็นอักษรนำสำหรับพยัญชนะเหล่านี้ ง ญ ณ น ม ย ร ล ว ฬ เพื่อให้สามารถผันวรรณยุกต์ได้ครบ 5 เสียง

การคณานับอารยภัฏ

  • ह [hə] = 100 (१००)
  • हि [hɪ] = 10,000 (१० ०००)
  • हु [hʊ] = 1,000,000 (१० ०० ०००)
  • हृ [hri] = 100,000,000 (१० ०० ०० ०००)
  • हॢ [hlə] = ×1010 (१०१०)
  • हे [he] = ×1012 (×१०१२)
  • है [hɛː] = ×1014 (×१०१४)
  • हो [hoː] = ×1016 (×१०१६)
  • हौ [hɔː] = ×1018 (×१०१८)

อักษรอื่น

อักษรลาวมีอักษรนำเช่นเดียวกับอักษรไทย มี ໜ ໝ ຫຼ ใช้แทน ຫມ(หม) ຫນ(หม) ຫລ(หล) ตามลำดับ

อักษรไทเวียดมีอักษรสองหมู่ ต่ำและสูง ꪬ (ห ต่ำ) เชื่อมกับอักษรตัวอื่นให้เป็นคู่อักษร ต่ำ-สูง เช่น ꪈ-ꪉ(ง) ꪐ-ꪑ(ญ) ꪘ-ꪙ(น) ꪢ-ꪣ(ม) ꪨ-ꪩ(ล) ꪪ-ꪫ(ว)

อักษรไทลื้อใช้ ᦠ (ห สูง) ทำให้เป็นคู่อักษร สูง-ต่ำ เช่น ᦄ-ᦇ(ง) ᦐ-ᦓ(น) ᦖ-ᦙ(ม) ᦜ-ᦟ(ล) ᦛ-ᦞ(ว)

Ha ในอักษรต่าง ๆ
แอราเมอิก
Ha
ขโรษฐี
𐨱
พราหมีอโศก
Ha
พราหมีกุษาณะ[a]
Ha
โทแคเรียน[b]
Ha
พราหมีคุปตะ
Ha
ปัลลวะ
Ha
กทัมพะ
-
อักษรไภกษุกี
𑰮
สิทธัม
Ha
ครันถะ
𑌹
จาม
ꨨ
สิงหล
හ
ปยู /
มอญโบราณ[c]
-
ทิเบต
Ha
ปรัจลิต
𑐴
อาหม
𑜑
มลยาฬัม
ഹ
เตลูกู
హ
พม่า
ဟ
เลปชา
ᰝ
รัญชนา
Ha
เสาราษฏร์
ꢲ
ดิเวส อกุรุ
𑤭
กันนาดา
ಹ
กะยา
ꤟ
ลิมบู
ᤜ
สวยัมภู[d]
𑪂
เขมร
ហ
ทมิฬ
ஹ
จักมา
𑄦
ไทธรรม
ᩉ / ᩌ
มีไตมะเยก
ꯍ
เคาฑี
-
ไทย
ห
ลาว
ຫ
ไตเหลอ
ᥞ
มาร์เชน
𑲎
ติรหุตา
𑒯
ไทลื้อใหม่
ᦠ
ไทเวียด
ꪬ / ꪭ
กวิ
Ha
พักปา
ꡜ
โอริยา
ହ
ศารทา
𑆲
เรอจัง
ꥁ
บาตัก
ᯂ
บูกิส
ᨖ
ชญานวัชระทรงเหลี่ยม
𑨱
เบงกอล-อัสสัม
হ
ฏากรี
𑚩
ชวา
ꦲ
บาหลี
ᬳ
มากาซาร์
-
ฮันกึล[e]
-
นาครีเหนือ
-
โฑครี
𑠪
ลัณฑะ
-
ซุนดา
ᮠ
ไบบายิน
ᜑ
โมฑี
𑘮
คุชราต
હ
โขชกี
𑈪
ขุทาพาที
𑋞
มหาชนี
𑅱
ตักบันวา
-
เทวนาครี
ह
นันทินาครี
𑧎
ไกถี
Ha
คุรมุขี
ਹ
มุลตานี
𑊦
บูฮิด
ᝑ
อักษรพยางค์พื้นเมืองแคนาดา[f]
-
สวยัมภู[g]
𑪂
สิเลฏินาครี
ꠢ
คุญชลาโคณฑี
𑶇
มสรามโคณฑี[h]
𑴬
ฮานูโนโอ
ᜱ
หมายเหตุ
  1. ↑ อักษรพราหมีแบบ "กุษาณะ" เป็นรูปแบบที่เกิดขึ้นภายหลังเมื่ออักษรพราหมีเริ่มแพร่หลาย อักษรพราหมีสมัยราชวงศ์คุปตะสืบทอดรูปแบบมาจากกุษณะอย่างแน่นอน แต่ตัวอักษรอื่นๆ ที่ได้มาจากพราห์มีอาจสืบทอดมาจากรูปแบบก่อนหน้านี้
  2. ↑ ภาษาโทแคเรียนน่าจะสืบเนื่องมาจากรูปแบบ "กุษาณะ" ของอักษรพราหมีในยุคกลาง แม้ว่าหลักฐานจากยุคนั้นจะไม่มากพอที่จะยืนยันการสืบทอดได้อย่างแน่นอน
  3. ↑ อักษรปยูและอักษรมอญโบราณน่าจะเป็นต้นกำเนิดของอักษรพม่า และอาจมีที่มาจากอักษรปัลลวะหรือกทัมพะ
  4. ↑ อาจมาจากอักษรเทวนาครี (ดูล่างซ้ายของตาราง)
  5. ↑ กำเนิดของอักษรฮันกึลจากอักษร 'พักปา' มีอิทธิพลจำกัด โดยเป็นแรงบันดาลใจให้เกิดรูปทรงตัวอักษรพื้นฐานเพียงไม่กี่แบบเท่านั้น อักษรฮันกึลไม่ได้ทำงานแบบอักษรสระประกอบอินเดีย
  6. ↑ แม้ว่ารูปแบบตัวอักษรพื้นฐานของอักษรพยางค์พื้นเมืองแคนาดาจะมาจากอักษรเทวนาครีที่เขียนด้วยมือ แต่ระบบอักษรนี้แสดงเสียงสระโดยการหมุนรูปแบบตัวอักษร แทนที่จะใช้เครื่องหมายกำกับเสียงสระอย่างที่เป็นมาตรฐานในระบบอักษรอินเดีย
  7. ↑ อาจมาจากอักษรรัญชนะ (ดูข้างบน)
  8. ↑ อักษรมสรามโคณฑี จัดเป็นอักษรสระประกอบอินเดีย แต่รูปแบบตัวอักษรไม่ได้มาจากอักษรต้นแบบใดอักษรหนึ่งโดยเฉพาะ